-
فیلم حماسی «اودیسه» (The Odyssey) به کارگردانی کریستوفر نولان با بودجه عظیم ۲۵۰ میلیون دلاری و فیلمبرداری با فرمت آیمکس، به یکی از جنجالیترین و در عین حال تحسینشدهترین آثار این کارگردان صاحبنام بدل شده است. در حالی که بسیاری این اثر را یکی از مدعیان اصلی جوایز اسکار سال آینده میدانند، واکنشها به آن میان ستایشهای پنجستاره و انتقادات ساختاری تقسیم شده است.
اکثر منتقدان برجسته جهان، «اودیسه» را دستاوردی خیرهکننده در سینمای حماسی میدانند. پیتر بردشاو از گاردین با اعطای ۵ ستاره به فیلم، آن را اثری «مهیج، با جسارت، جدیت و درخشش» توصیف کرد. کلاریس لافری از ایندیپندنت، پا را فراتر گذاشته و آن را «بهترین اثر نولان تا به امروز» نامیده است.
رابی کالین، منتقد تلگراف، نیز با ستایش از جنبههای بصری، این فیلم را «ماشینی عجیب، ترسناک و پیشگام» دانست و آن را تا به این لحظه از سال، بهترین فیلم اکرانشده خواند. کوین ماهر از تایمز نیز با «شاهکار» خواندن این اثر، اشتیاق نولان برای قصهگویی آگاهکننده و سرگرمکننده را تحسین کرد.
در آن سوی اقیانوس، مانولا دارگیس از نیویورک تایمز، «اودیسه» را «تأییدی گیرا برای هنر و اثری از سینمای ناب» خواند و گای لاج از ورایتی، ضیافت بصری نولان در این اثر تقریباً سه ساعته را «سخاوتمندانه» توصیف کرد که هر چند دقیقه یکبار، صحنهای عظیم را به سمت مخاطب پرتاب میکند.
با وجود موج تحسینها، «اودیسه» از تیغ تیز منتقدان نیز در امان نمانده است. دیوید رونی در هالیوود ریپورتر، لحنی متفاوت داشت و ساختار فیلم را «ناشیانه» توصیف کرد. او سکانسهای گفتوگوی ساحلی میان مت دیمون (اودیسه) و شارلیز ترون (کالیپسو) را «میانپردههای کسلکننده» خواند که ریتم روایت را کاملاً متوقف میکنند. همچنین، انتخاب تام هالند برای ایفای نقش پسر اودیسه و برخی دیالوگهای نابهجا از دیگر موارد مورد انتقاد رونی بود.
در همین حال، پژوهشگران کلاسیک نیز نگاهی نقادانه به نحوه برخورد نولان با متن اصلی هومر داشتند. مری برد و امیلی هوزر، اگرچه فیلم را مقدمهای جذاب و مدرن برای داستان هومر میدانند، اما از حذف شخصیتهای کلیدی زن و کاهش قدرت عمل آنها در این اقتباس گلایه کردهاند؛ نکتهای که به اعتقاد آنها، ناشی از تمرکز بیش از حد نولان بر کهنالگوی «قهرمان مدرن» است.
با وجود تضاد آرا، «اودیسه» بدون شک یکی از جریانسازترین فیلمهای سال است. از نگاه منتقدانی چون مری برد، این فیلم با سرعتی معاصر و اجرایی پرقدرت، در حال حاضر استانداردهای جدیدی برای بازسازی متون کلاسیک در سینمای بلاکباستر تعیین کرده است. اکنون باید دید آیا آکادمی اسکار نیز همانند منتقدان گاردین و تایمز، این «ضیافت بصری» نولان را به عنوان بهترین فیلم سال انتخاب خواهد کرد یا خیر.
ادیسه