-
فیلم The Odyssey به کارگردانی کریستوفر نولان، یکی از بحثبرانگیزترین اقتباسهای اخیر از اسطوره کلاسیک یونان است. در حالی که تیم تولید برای بازسازی اصیل دوران پس از جنگ تروا از لوکیشنهای واقعی و سیاهیلشکرهای پرشمار استفاده کرده، حذف یکی از مشهورترین نمادهای این داستان — یعنی تختخواب ساختهشده از تنه درخت زیتون — واکنشهای زیادی را در پی داشته است.
ان هتوی که در این فیلم در نقش پنلوپه ظاهر شده، در گفتوگویی با ScreenRant، دلیل این تصمیم را حفظ «ضربآهنگ داستان» عنوان کرد. او معتقد است ورود به جزئیات آزمونِ تختخواب در آن مقطع از فیلم، میتوانست تمرکز تماشاگر را بر پرسش اصلی داستان، یعنی بقای اودیسئوس (با بازی مت دیمون)، خدشهدار کند.
به گفته هتوی: «تا آن لحظه، تمام انرژی فیلم روی این است که آیا اودیسئوس زنده میماند یا نه. تغییر ناگهانی مسیر برای پرداختن به آن آزمون، ریتم را میشکست. من همیشه فکر میکردم در نسخه اصلی، این رفتار پنلوپه بیشتر شبیه به یک شوخی زیرکانه با همسرش بوده است؛ اما در فیلم نولان، شرایط متفاوت بود.»
در روایت هومر، تختخواب اودیسئوس که از تنه یک درخت زیتونِ ریشهدار ساخته شده، نماد تغییرناپذیریِ پیوند ازدواج و استحکام خانه است. در آن داستان، پنلوپه با درخواست جابهجایی این تخت، همسرش را امتحان میکند تا از هویت واقعی او اطمینان یابد.
اما در اقتباس نولان، شخصیت پنلوپه بر پایه «امید» بازنویسی شده است. برخلاف روایتهای کلاسیک که اودیسئوس ممکن بود در مسیر بازگشت دچار لغزش شود، در نسخه نولان، وفاداری عاطفی و عاشقانه میان زوجین تا انتهای داستان حفظ میشود. این تغییر دیدگاه باعث شده تا نویسندگان فیلمنامه به این نتیجه برسند که پنلوپهِ نولان، با درایت و شناخت عمیقی که از اودیسئوس دارد، از همان ابتدا به حقیقتِ بازگشت او ایمان داشته و نیازی به «آزمودن» او نمیبیند.
این تغییر نه یک سادهانگاری، بلکه انتخابی آگاهانه برای متمرکز نگه داشتن مخاطب بر پیوند عاطفی میان دو شخصیت اصلی است. با حذف این سکانس، نولان توانسته است تعلیقِ انتظار را تا لحظات پایانی فیلم حفظ کند و به جای تأکید بر شک و تردید (که در متن اصلی وجود داشت)، بر قدرتِ امید و پیوند ناگسستنی اودیسئوس و پنلوپه تأکید کند. این رویکرد، در حالی که وفاداری به هسته اصلی داستان را حفظ کرده، تماشاگر را با یک روایت مدرنتر و از نظر عاطفی مستقیمتر روبهرو میسازد.
کریستوفر نولان
آن هاتاوی
ادیسه