«فیورد» فیلمی درام با حال‌وهوایی سرد و تأملی است که روایت خود را در چشم‌اندازهای خاموش و گسترده شمال اروپا شکل می‌دهد. فضای طبیعی، با کوه‌ها، آب‌های عمیق و سکوت غالب، نقشی فعال در روایت دارد و به بازتابی از وضعیت درونی شخصیت‌ها بدل می‌شود. داستان بر موقعیتی انسانی و شکننده متمرکز است؛ جایی که گذشته، انتخاب‌ها و احساسات سرکوب‌شده به‌آرامی به سطح می‌آیند و تنشی آرام اما مداوم می‌سازند. فیلم از اغراق روایی پرهیز می‌کند و با ریتمی سنجیده، بر جزئیات رفتاری و لحظه‌های مکث تکیه دارد. لحن اثر خونسرد و مشاهده‌گر است و تماشاگر را به تجربه‌ای بصری و احساسی دعوت می‌کند. «فیورد» محصول مشترک نروژ، فرانسه، رومانی، فنلاند، دانمارک و سوئد است و نمونه‌ای از همکاری گسترده سینمای اروپا در قالب یک درام معاصر به‌شمار می‌آید.
فیلم به موضوع‌هایی مثل تربیت کودکان، تفاوت‌های فرهنگی و مرز میان آزادی و محافظت می‌پردازد. یک منتقد روایت سنجیده و خونسرد آن را می‌ستاید و منتقدی دیگر از واقع‌گرایی بی‌پرده و نگاه ظریفش به تفاوت‌ها و بی‌اعتمادی جامعه به کسانی که با ارزش‌هایش همخوان نیستند تعریف می‌کند. چند منتقد پرسش‌های فیلم را به‌روز و تأمل‌برانگیز می‌دانند، اما بعضی می‌گویند فیلم به پاسخ روشنی نمی‌رسد. یک منتقد هم معتقد است فیلم نه حقیقتی قانع‌کننده درباره رابطه‌های شخصیت‌ها آشکار می‌کند و نه با پنهان‌کردن آن، کنجکاوی‌برانگیز می‌شود؛ منتقدی دیگر بینش معناداری چندانی در آن نمی‌یابد. در نقدی تندتر، فیلم گزارشی یک‌طرفه و جانبدارانه خوانده شده که به‌شکلی رقت‌انگیز غرق خودترحمی است و خود را مهم‌تر از آنچه هست جلوه می‌دهد. منتقدی دیگر می‌گوید انتخاب تنبیه بدنی کودکان برای شروع بحث جنگ فرهنگی، دست‌کم در پرداخت فیلم، شاید بی‌جهت تحریک‌آمیز باشد.
Fjord به چند موضوع حساس می‌پردازد: گرایش‌های مترقی در اسکاندیناوی، پایبندی مذهبی، تبعیض علیه مهاجران و حقوق والدین، فقط برای نمونه. فیلم‌سازان زیادی نمی‌توانند چنین دغدغه‌هایی را در روایتی سنجیده و متعادل بگنجانند، اما کریستیان مونجیو، کارگردان رومانیاییِ 4 Months, 3 Weeks and 2 Days، Beyond the Hills و R.M.N.، یکی از آن‌هاست.
«فیورد» گزارشی یک‌طرفه و مغرضانه است که سازمان حمایت از کودکان (CPS) را بدنام می‌کند و به اسمِ «تفاوت‌های فرهنگی»، به‌شکلی رقت‌انگیز برای خودش دل می‌سوزاند. خودش را مهم‌تر از آنچه هست نشان می‌دهد. در اصل، باز هم با یک فیلم مذهبیِ خام و ناپخته طرفیم که باعث بدنامی این ژانر می‌شود.
حتی اگر «Fjord» به جوابی نرسد، یا بدتر از آن، به این نتیجه برسد که این تفاوت‌های دینی یا فرهنگی آن‌قدر آشتی‌ناپذیرند که نمی‌شود با وجودشان در کنار هم زندگی کرد، فیلم مونجیو تصویری را از خوشبختی به جا می‌گذارد که از ذهن بیرون نمی‌رود؛ خوشبختی‌ای که می‌توانست وجود داشته باشد، اگر همه فقط می‌توانستند در کنار هم زندگی کنند.
رفت‌وبرگشت مدام میان آزادی و امنیت، کشمکشی سیاسی و همیشگی است؛ اما مونجیو به‌جای بحث‌های نظری، به واقعیت انسانیِ این کشمکش علاقه دارد. در «Fjord»، جواب‌ها دست‌نیافتنی‌اند، اما پرسش‌هایی که مونجیو مطرح می‌کند، کاملاً به‌جا و مرتبط‌اند.
در تازه‌ترین فیلمش، Fjord، فیلمساز موج نوی رومانی با نگاه تیزبین و واقع‌گرایی بی‌پرده‌اش سراغ درامی پیچیده درباره تربیت فرزند و آموزش می‌رود. در این درام، شک به کودک‌آزاری به بازجویی تمام‌عیاری می‌رسد؛ آن هم وسط هجوم سرگیجه‌آور قضاوت‌های عجولانه. فیلم همچنین تأملی ظریف درباره متفاوت‌بودن است و اینکه هرکس با ارزش‌های یک جامعه جور درنیاید، دیگران با بدگمانی به او نگاه می‌کنند.
افراط‌گراییِ جریان‌های پیشرو بی‌شک موضوع جالبی برای پرداختن در سینماست، اما سخت می‌شود این حس را کنار زد که تنبیه بدنی کودکان شاید نقطه‌ی شروعی بی‌دلیل تحریک‌آمیز برای بحثی در چارچوب جنگ فرهنگی باشد؛ دست‌کم آن‌طور که «Fjord» به آن می‌پردازد.
کمتر فیلمی آدم را این‌همه به فکر و بحث و شور و شوق وامی‌دارد. Fjord از چند جهت فیلمی نفس‌گیر است؛ هم حس فوریت دارد و هم حرفی عمیق درباره روزگار ما می‌زند.
فیلمِ Fjord که مونجیو فیلمنامه‌اش را هم نوشته، از نیمه به بعد درجا می‌زند؛ خیلی پیش از آن‌که محاکمه‌ای در چشمگیرترین سالن دادگاهِ تاریخ قرار باشد جان تازه‌ای به فیلم بدهد. اما محاکمه هم واقعاً این کار را نمی‌کند، حتی با وجود رگبار توهین‌های زننده‌ای که دادستان به زبان می‌آورد.
مونجیو خیلی بیشتر از این‌ها در ذهن دارد که بی‌رمق اصرار کند هر دو طرف می‌توانند بد از آب دربیایند. با وجود این‌همه وارونه‌شدن مواضع سیاسی در «Fjord»، فیلم زیرپوستی می‌گوید اصل ماجرا این است که همان معیارهای قدیمیِ همگون‌سازی و یکدستی فرهنگی، فقط ظاهری پیدا کرده‌اند که از نظر اجتماعی پذیرفتنی است.
این فیلمساز رومانیایی پیش‌تر هم به موضوع‌های مشابه پرداخته؛ آخرین بار در درامِ «R.M.N.» محصول ۲۰۲۲، درباره‌ی بیگانه‌هراسی در ترانسیلوانیا. اما دیدن اینکه این بار با نگاهی سخت و نافذ به جامعه‌ای غیر از جامعه‌ی خودش نگاه می‌کند، خیلی اثرگذار است. فیلم تازه‌اش هم اثری سرد اما گیراست که در یک چشم‌به‌هم‌زدن از حال‌وهوایی دنج به فضایی تکان‌دهنده و دردناک می‌رسد.
