هشدار حساسیت‌زا برای ساعت شلوغی؛ وقتی جکی چان و کریس تاکر زیر تیغ سانسور می‌روند

شبکه تلویزیونی USA Network در اقدامی بحث‌برانگیز، پیش از پخش فیلم کمدی اکشن «ساعت شلوغی» (Rush Hour) محصول سال ۱۹۹۸ به کارگردانی برت رتنر، یک هشدار حساسیت‌زا (Trigger Warning) اضافه کرده است. این پیام به مخاطبان اطلاع می‌دهد که زبان، تصاویر و شوخی‌های موجود در این اثر ممکن است با استانداردهای امروزی سازگاری نداشته باشد و از نگاه مخاطب مدرن، قدیمی یا توهین‌آمیز تلقی شود.

چرایی این هشدار و واکنش‌ها

رسانه کامپلکس در تحلیل این اقدام، به شوخی اشاره کرده که این هشدار احتمالاً برای نسل زد (Gen Z) طراحی شده است؛ نسلی که ممکن است با تماشای تعاملات شخصیت‌های اصلی یعنی جکی چان و کریس تاکر شگفت‌زده شود. تمرکز اصلی این هشدار بر صحنه‌هایی است که در آن دو شخصیت با پیش‌زمینه‌های فرهنگی کاملاً متفاوت، با کلیشه‌های قومی یکدیگر شوخی می‌کنند. از جمله موارد مورد بحث، می‌توان به صحنه تبادل واژگان حساسیت‌برانگیز یا شوخی مشهور «برنج رونی» اشاره کرد که اگرچه در نهایت به درک متقابل شخصیت‌ها منجر می‌شود، اما اکنون در کانون توجه ناظران محتوایی قرار گرفته است.

سابقه هشدارهای محتوایی در صنعت رسانه

این اقدام بخشی از یک روند گسترده‌تر در صنعت سرگرمی است که طی سال‌های اخیر شدت گرفته است. پلتفرم‌ها و شبکه‌های مختلف برای تطبیق آثار قدیمی با معیارهای مدرن «شمول‌پذیری»، اقدامات مشابهی را انجام داده‌اند که مرور آن‌ها می‌تواند ابعاد این موضوع را روشن‌تر کند:

• دیزنی پلاس (Disney+): در سال ۲۰۱۹ برای انیمیشن «دامبو» (Dumbo) هشداری درباره «تصویرسازی‌های فرهنگی قدیمی» درج کرد و یک سال بعد پیامی ۱۲ ثانیه‌ای برای آثار خود در نظر گرفت تا وجود کلیشه‌های آسیب‌زا را به رسمیت بشناسد.

• اچ‌بی‌او مکس (HBO Max): در تابستان ۲۰۲۰، فیلم کلاسیک «بر باد رفته» (Gone with the Wind) را به‌طور موقت از دسترس خارج کرد تا شیوه‌ی نمایش شخصیت‌های سیاه‌پوست در آن بازنگری شود.

• شبکه اسکای (Sky): در بریتانیا، حدود ۱۶ اثر سینمایی از جمله «بیگانه‌ها» (Aliens)، «صبحانه در تیفانی» (Breakfast at Tiffany’s)، «گونیز» (The Goonies)، «لورنس عربستان» (Lawrence of Arabia)، «اماکن تجاری» (Trading Places) و «تندر استوایی» (Tropic Thunder) را با هشدارهای محتوایی همراه کرد.

• شبکه ای‌ام‌سی (AMC): هنگام پخش فیلم «رفقای خوب» (Goodfellas)، هشداری در خصوص زبان و کلیشه‌های ناسازگار با معیارهای مدارا و شمول‌پذیری اضافه کرد.

• بنیاد فیلم بریتانیا (BFI): در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد که قسمت‌های قدیمی مجموعه «جیمز باند» (James Bond) بازتاب‌دهنده نگرش‌های دوران ساخت خود هستند و ممکن است از دیدگاه مخاطبان امروز، نادرست یا توهین‌آمیز به نظر برسند.