نقشه قاجاری آیدا پناهنده؛ «سرخ و سیاه» در زمستان از راه می‌رسد

«سرخ و سیاه» به‌عنوان تازه‌ترین اثر نمایشی آیدا پناهنده، پس از حضور در رویدادهای معتبر بین‌المللی و نمایش‌های اولیه، اکنون با آماده‌سازی‌های نهایی در مسیر پخش از شبکه نمایش خانگی قرار گرفته است. این پروژه که با نگاهی به لایه‌های پنهان اجتماعی در بستر دوران قاجار نگارش شده، با ترکیبی از بازیگران سرشناس سینمای ایران و تمرکز بر روایت‌های تاریخی کمتر دیده‌شده، قرار است زمستان امسال به‌عنوان یکی از آثار جدی و پرمخاطب سال به نمایش درآید؛ اثری که در دو قالب سریالی و نسخه سینمایی، نگاهی تازه به تقابل هنر و سیاست در ایران قدیم دارد.

بازخوانی تاریخی در بستری از هنر و عشق

داستان «سرخ و سیاه» که پیش‌تر با عنوان «جادوی سفید» در محافل هنری شناخته می‌شد، قصه‌ای چندلایه از زندگی، هنر و ایستادگی است. در کانون این روایت، شخصیت خوشنویس و نقاشی قرار دارد که مهارت‌هایش او را به دربار حاکم می‌کشاند؛ اما تقدیر، او را در مسیر رویارویی با ساختارهای قدرت و طبقاتی زمانه قرار می‌دهد. این تقابل با ورود یک خانواده دوره‌گرد به شهر به اوج خود می‌رسد و قصه را از یک عاشقانه کلاسیک، به درامی اجتماعی و اعتراضی بدل می‌کند.

پناهنده در این اثر تلاش کرده تا با بهره‌گیری از نمادهای اصیل ایرانی، از جمله هنرهای تجسمی آن دوران، زبان بصری ویژه‌ای برای روایت قصه‌اش پیدا کند. استفاده از این نمادها تنها جنبه تزیینی ندارد، بلکه در دل‌بستگی‌ها و تصمیمات شخصیت‌ها برای فرار از سرنوشت محتومشان، نقش کلیدی ایفا می‌کند و به فضای بصری سریال، اصالت و غنای بیشتری می‌بخشد.

ترکیب بازیگران و روایت‌های موازی

یکی از برگ‌های برنده این سریال، حضور علی شادمان در نقشی دوگانه است که با چالش‌های بازیگری همراه بوده و در کنار او، پارسا پیروزفر در قامت مامور حاکم، قطب مخالف این رویارویی را تشکیل می‌دهد. این سریال در واقع از زندگی زنانی سخن می‌گوید که در سایه سنگین نظام مردسالارانه قاجار، راهی برای بیان هویت خود جست‌وجو می‌کردند. نگاه پناهنده به این سوژه، روایتی ایستا و موزه‌ای از تاریخ نیست؛ بلکه کوششی است برای بازتاب رنج‌ها و امیدهای نسلی که بذر دانش و فرهنگ را در زمین‌های ناهموار آن روزگار کاشتند.

علاوه بر این بازیگران، حضور چهره‌هایی نظیر رضا بهبودی، پردیس پورعابدینی و ندا جبرائیلی، وزن دراماتیک اثر را در بخش‌های مختلف داستانی افزایش داده است. سریال در ۱۴ قسمت تولید شده و طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، عرضه آن با نسخه‌ای سینمایی همراه خواهد بود تا مخاطبان امکان تماشای یک روایت پیوسته و کامل را در پرده نقره‌ای نیز داشته باشند.

چالش‌های تولید و آینده اثر

تولید «سرخ و سیاه» با تهیه‌کنندگی محمد یمینی و محسن خباز و فیلم‌نامه‌ای که حاصل همکاری آیدا پناهنده و ارسلان امیری است، استانداردهای تولیدی بالایی را به همراه داشته است. پس از استقبال جشنواره‌ای از این سریال، حالا همه نگاه‌ها به نحوه بازخورد مخاطبان در شبکه نمایش خانگی دوخته شده است. این اثر که قرار است فضای سرد و خاکستری زمستان را با قصه‌ای پرکشش و گرم از عشق و سیاست پیوند بزند، یکی از مهم‌ترین آزمون‌های پناهنده برای تثبیت سبک روایی خود در مدیوم سریال‌سازی محسوب می‌شود.