افشاگری عوامل «سقف» در جشنواره فجر | از انتقادهای تند تا دفاع از فیلم

نشست خبری فیلم سینمایی «سقف» روز ۱۹ بهمن در جریان چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر با حضور ابراهیم امینی کارگردان، سعید خانی تهیه‌کننده و علی‌محمد حسام‌فر نویسنده در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.

در ابتدای این نشست، سعید خانی با اشاره به اتفاقات تلخ اخیر کشور، ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های داغدار گفت: امیدوارم در این روزهای سخت، حال همه شما خوب باشد. درگذشت تعدادی از هم‌وطنان و همچنین جواد گنجی را تسلیت می‌گویم.

ابراهیم امینی نیز با تأکید بر همدلی با آسیب‌دیدگان حوادث اخیر اظهار کرد: به سهم خودم با تمام کسانی که در یک ماه گذشته دچار آسیب شده‌اند ابراز همدردی می‌کنم.

انتقاد نویسنده «سقف» از شرایط فرهنگی و اجتماعی

در ادامه نشست، علی‌محمد حسام‌فر با نگاهی انتقادی به وضعیت فرهنگی کشور گفت: امروز بسیاری از هنرمندان تلاش می‌کنند نسبت خود را با شرایط موجود مشخص کنند. برخی معتقدند همه‌چیز عادی است، اما واقعیت این است که این روزها هیچ چیز طبیعی نیست؛ حتی نهاد جشنواره که به‌شدت آسیب دیده است. با تکرار شعارهای کلی، مشکلات حل نمی‌شود و لازم است با یک نگاه جمعی برای عبور از این وضعیت تلاش کنیم.

پاسخ کارگردان به انتقادات درباره فیلمنامه و ژانر

ابراهیم امینی در واکنش به برخی نقدها درباره سردرگمی ژانری و ضعف فیلمنامه «سقف» توضیح داد: ما یک اثر را در شرایط خاص تولید می‌کنیم و پس از مدتی آن را در معرض قضاوت قرار می‌دهیم. جشنواره فجر نخستین نمایش رسمی این فیلم بود و طبیعی است که برای جمع‌بندی نظرات و تحلیل بازخوردها به زمان نیاز داشته باشیم.

وی درباره همکاری با بنیاد سینمایی فارابی نیز گفت: پیش از اعلام فراخوان فارابی، دغدغه ثبت بخشی از فضای جنگ را داشتم. این فیلم برای من نوعی ثبت یک مقطع مهم تاریخی بود. در تابستان امسال شاهد همدلی گسترده مردم بودیم و دوست داشتم این فضا در قالب یک اثر سینمایی ثبت شود. پس از نگارش فیلمنامه، در پیچینگ فارابی شرکت کردیم و روند تولید آغاز شد.

تفاوت زمان روایت و فصل فیلمبرداری

کارگردان «سقف» با اشاره به تفاوت فضای زمانی فیلم توضیح داد: در مرحله پیش‌تولید تلاش کردیم فضای خردادماه را بازسازی کنیم، اما فیلمبرداری در پاییز انجام شد و ناچار بودیم با شرایط موجود کنار بیاییم.

او همچنین درباره شباهت‌های مضمونی آثارش گفت: اگرچه «سقف» و «چشم بادومی ۲» از نظر ژانر و ظاهر تفاوت دارند، اما مساله خانواده و هویت در هر دو اثر نقش محوری دارد.

دفاع نویسنده از فیلمنامه فیلم

حسام‌فر در واکنش به انتقادها نسبت به فیلمنامه «سقف» اظهار کرد: از نظر ما، این فیلم نسبت به «چشم بادومی» ساختار منسجم‌تر و فنی‌تری دارد و تلاش کرده‌ایم روایت دقیق‌تری ارائه دهیم.

واکنش به حواشی مربوط به حیوان‌آزاری

امینی درباره برخی شائبه‌ها پیرامون آزار حیوانات در فیلم گفت: سگ حاضر در فیلم در طول تولید هیچ‌گونه آسیبی ندید و تحت نظر مربی حرفه‌ای فعالیت می‌کرد. ایجاد ارتباط احساسی میان مخاطب و این شخصیت، بخشی از ضرورت داستان بود.

توجه به نسل جدید در آثار سینمایی

کارگردان «سقف» با اشاره به دغدغه‌اش نسبت به نوجوانان و نسل زد بیان کرد: تلاش می‌کنم دنیای ذهنی نوجوانان امروز را بهتر درک کنم و فاصله میان نسل‌ها را در آثارم کاهش دهم. این نسل، داوران آینده سینما هستند و شناخت آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

وی همچنین درباره پیام اصلی فیلم گفت: هدف من نمایش حس همدلی در جریان جنگ ۱۲ روزه بود؛ احساسی که در آن مقطع میان مردم شکل گرفت.

نگاه انتقادی به تحقیر شخصیت‌های دانشگاهی

در بخش پرسش و پاسخ، حسام‌فر درباره تحقیر شخصیت دانشگاهی فیلم توضیح داد: این موضوع فقط مربوط به فیلم ما نیست. چرخه رادیکالیسم موجود در جامعه باعث تضعیف جایگاه شخصیت‌های علمی و فرهنگی شده و این واقعیت در فیلم بازتاب پیدا کرده است.

امینی نیز در تکمیل این موضوع گفت: در فیلم، یک شخصیت فرهیخته به‌طور مداوم از سوی فردی ثروتمند و بی‌هویت تحقیر می‌شود. این وضعیت برای من نمادی از شرایط فعلی جامعه نسبت به نخبگان است.

تم اصلی «سقف» از نگاه کارگردان

کارگردان «سقف» در پایان درباره برخی نقدها پیرامون بدآموزی یا عقده‌گشایی در فیلم گفت: تحقیر، یکی از تم‌های اصلی این اثر است؛ احساسی که بسیاری از ما در موقعیت‌های مختلف اجتماعی تجربه می‌کنیم و تلاش کرده‌ایم آن را صادقانه به تصویر بکشیم.

منبع/خبرگزاری مهر