کریستوفر نولان، کارگردان فیلم «ادیسه» (The Odyssey)، در جریان تور تبلیغاتی این اثر از آنچه «یک نقص بنیادین در نقد فیلم توسط منتقدان آماتور» میداند، انتقاد کرد. او معتقد است برخی مخاطبان پس از شناسایی تکنیکها و سازوکارهای روایی یک فیلم، تصور میکنند اثر دیگر نمیتواند تأثیر عاطفی یا دراماتیک خود را حفظ کند؛ در حالی که به گفته نولان، شناختن روش خلق یک احساس، لزوماً به معنای بیاعتبار شدن آن احساس نیست.
نولان در گفتوگویی با پادکستر چینی، ژونگ شو، درباره شیوه تحلیل فیلمها و داستانها صحبت کرد. او در بخشی از این گفتوگو به نقدهایی اشاره کرد که شخصیتهای سینمایی را به دلیل تلاش فیلمساز برای همدلیبرانگیز کردن آنها زیر سؤال میبرند.
این کارگردان گفت: «نقدی که اغلب به فیلمها وارد میشود این است که شخصیت باید همدلی مخاطب را برانگیزد و برای رسیدن به این هدف، به شیوههای مختلف دستکاری یا تغییر داده میشود. اما این موضوع از جهتی یک نقص بنیادین در نقد فیلم یا نقد داستانگویی است؛ زیرا شناسایی سازوکار، آن سازوکار را بیاعتبار نمیکند.»
نولان تأکید کرد منظورش بیشتر نقدهای آماتوری است؛ نقدهایی که در آنها شناسایی یک الگوی روایی یا تکنیک سینمایی، بهعنوان دلیلی برای بیارزش بودن آن اثر در نظر گرفته میشود. او در عین حال پذیرفت که استفاده بیش از اندازه از برخی الگوها میتواند باعث تکراری شدن آنها شود.
کارگردان «اوپنهایمر» توضیح داد که زبان سینما همواره در حال تحول است و زمانی که یک کلیشه برای مخاطب بیش از حد آشنا شود، فیلمسازان ناچارند آن را تغییر دهند. با این حال، فیلمسازان همچنان از همین زبان مشترک بهره میگیرند و بر درک قبلی مخاطبان از فیلمها و قواعد سینمایی تکیه میکنند.
اظهارات نولان در شرایطی مطرح شده است که بحثهای گستردهای درباره فیلم «ادیسه» در فضای آنلاین شکل گرفته است. این فیلم پس از سه هفته اکران، نزدیک به یک میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته و امتیاز ۹۴ درصد را در وبسایت راتن تومیتوز به دست آورده است.
با وجود استقبال گسترده از فیلم، امیلی ویلسون، مترجم شناختهشده «اودیسه» هومر که نولان پیشتر از او بهعنوان یکی از منابع الهام خود یاد کرده بود، نقدی منفی درباره این اقتباس منتشر کرد. او در نقد خود برای نشریه London Review of Books، فیلم نولان را فاقد عمق کافی در زمینههای روانشناختی، عاطفی، سیاسی و اخلاقی دانست.
فیلم «ادیسه» تازهترین اثر کریستوفر نولان است و روایت آن بر اساس حماسه کلاسیک هومر شکل گرفته است. این فیلم با بهرهگیری از ستارگان مطرح سینما و رویکردی گسترده در بازآفرینی جهان اسطورهای یونان، به یکی از مهمترین رویدادهای سینمایی سال تبدیل شده است.