-
ویلنها یا شرورها نقش مهمی در سینمای هر کشور دارند. آنها در حقیقت پس از شخصیتهای مثبت نقش مهمی را در آثار سینمایی یا سریالی ایفا میکنند. اما گاه این مسئله پیش میآید که شخصیتهای منفی از شخصیتهای خوب نیز پیشی میگیرند و بسیار معروفتر میشوند. حتی در سینمای امروز شخصیتهای منفی گاه شخصیت اصلی فیلم هستند. در طی سالهای اخیر صنعت فیلم و سریالسازی ایران نیز شخصیتهای منفی موفق زیادی به مخاطب معرفی کرده است. حال این سوال پیش میآید که بهترین بازیگران نقش منفی ایرانی چه کسانی هستند؟
شخصیتهای منفی از مهمترین ارکان فیلم یا سریال هستند. در حقیقت تا مدتهای طولانی که سینمای ایران و جهان قهرمانمحور بود، این شخصیتها نقش مکمل شخصیتهای مثبت یا قهرمان را داشتند. سپس رفته رفته سینمای مدرن این فرصت را به شخصیتهای منفی داد که به عنوان شخصیتهای اصلی فیلمها حضور پیدا کنند. این کار به صنعت سریالسازی نیز رسید و بسیاری از نقشهای منفی برجسته متعلق به سریالها هستند. در حقیقت حضور شخصیت منفی به عنوان شخصیت اصلی سبب میشود که مخاطب گذشته او را دیده و متوجه شود که چگونه تبدیل به شخصیتی منفی شده است.
کشور ایران بازیگران برجسته زیادی دارد که برخی از آنها به خوبی از پس ایفای نقشهای منفی و خاکستری درآمدهاند. برخی از این بازیگران به حدی نقشهای خود را باورپذیر بازی کردهاند که در ذهن مخاطب حک شدهاند. در این مقاله مجله پاراج با معرفی بهترین بازیگران نقش منفی ایرانی همراه شما هستیم.
در این فهرست بازیگران معروف نقش منفی ایرانی را به همراه نقش برجستهای که بازی کردهاند، معرفی میکنیم. همچنین بررسیای بر نحوه بازیگری آنها نیز خواهیم داشت.
محمدرضا فروتن از بازیگران شاخص سینمای ایران است که فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه ۱۳۷۰ آغاز کرد و خیلی زود به یکی از ستارههای نسل خود تبدیل شد. او برای بازی در فیلم «قرمز» موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشنواره فیلم فجر شد و در سالهای بعد نیز با آثاری چون «دو زن»، «شب یلدا»، «متولد ماه مهر» و «زیر پوست شهر» جایگاه خود را در سینمای ایران تثبیت کرد. فروتن همواره بهخاطر انتخاب نقشهای پیچیده و شخصیتهای چندلایه شناخته شده و توانسته در ژانرهای مختلف تواناییهایش را به نمایش بگذارد.
اما بدون تردید یکی از ماندگارترین نقشهای کارنامه او، شخصیت «ناصر ملک» در فیلم «قرمز» به کارگردانی فریدون جیرانی است. ناصر مردی ثروتمند، بیمار و بهشدت بدبین است که عشق افراطیاش به همسرش به رفتاری خشونتآمیز و خطرناک تبدیل میشود. فروتن این شخصیت را صرفاً یک آدم شرور به تصویر نکشید؛ او توانست لایههای روانی، ترسها، ناامنیها و وسواسهای ناصر را به شکلی باورپذیر نمایش دهد. همین موضوع باعث شد مخاطب در کنار تنفر از رفتارهای او، شخصیتش را نیز درک کند. بسیاری از منتقدان این نقش را یکی از کاملترین نمونههای شخصیتهای روانپریش در سینمای ایران میدانند و هنوز هم از آن بهعنوان یکی از ماندگارترین نقشهای منفی سینمای پس از انقلاب یاد میشود.
حمید فرخنژاد از بازیگران پرآوازه سینمای ایران است که با حضور در فیلم «عروس آتش» به شهرت گستردهای دست یافت. او فارغالتحصیل رشته کارگردانی تئاتر است و از دهه ۱۳۷۰ فعالیت حرفهای خود را آغاز کرد. فرخنژاد در طول سالها برای بازی در آثار مختلف تحسین شده و جوایز متعددی از جمله سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را کسب کرده است. از مهمترین آثار او میتوان به «ارتفاع پست»، «چهارشنبهسوری»، «گشت ارشاد» و «به رنگ ارغوان» اشاره کرد. سبک بازی او معمولاً مبتنی بر واقعگرایی، کنترل احساسات و خلق شخصیتهایی است که بهراحتی در ذهن مخاطب باقی میمانند.
در فیلم «عروس آتش» ساخته خسرو سینایی، فرخنژاد نقش «فرحان» را بازی میکند؛ مردی که در چارچوب سنتهای قبیلهای و باورهای ریشهدار خود عمل میکند و به همین دلیل در برابر خواستهها و انتخابهای دیگران قرار میگیرد. جذابیت بازی او در این است که شخصیت را به یک آدم بدِ کلیشهای تبدیل نمیکند. فرحان در نگاه خودش حق دارد و برای حفظ سنتها و آبرو میجنگد، اما همین باورها او را به نیرویی مخرب در داستان بدل میکنند. فرخنژاد با استفاده از زبان بدن، نگاههای نافذ و بازی کنترلشده، شخصیتی خلق کرد که هم ترسناک است و هم قابلفهم. همین پیچیدگی باعث شد نقش او به یکی از نمونههای ماندگار شخصیتهای منفی و خاکستری سینمای ایران تبدیل شود.
شهاب حسینی یکی از بازیگران نقش منفی ایرانی است که از دهه ۷۰ فعالیت خود را در حوزه بازیگری آغاز کرد و تا به امروز نقشآفرینیهای موفق زیادی داشته است. وی صاحب جوایز بینالمللی خرس نقرهای برلین و نخل طلای کن شده است. همچنین از سوی دولت فرانسه نشان لژیون دونور را نیز دزیافت کرد. او صاحب سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره فیلم فجر نیز شده است. این هنرپیشه بازیگر بسیار منعطفی است ک نقشهای مختلف مثبت و منفی ایفا کرده است. چیزی که آقای حسینی را متفاوت میکند و جز محبوب ترین شخصیت های منفی ایرانی قرار میدهد، نقشآفرینی وی به عنوان یک نقش منفی است که همه او را دوست دارند.
سریال شهرزاد شخصیتی به اسم قباد دیوانسالار را به مخاطبان معرفی کرد که جز برجستهترین کارهای کارنامه هنری شهاب حسینی بود. قباد علیرغم تاریک بودن و انجام کارهای خلاف اما بخاطر داشتن گذشتهای سیاه و غمانگیز نگاه ویژه مخاطب را جذب کرد. بسیاری اشتباهات قباد را حاصل زندگی و شانس بد وی میخواندند و حس شفقت به این کاراکتر داشتند.
هوتن شکیبا یکی از بازیگران جوان و خوشآتیه ایرانی است که پتانسیل بالای خود را در زمینه ایفای نقشهای مختلف بارها به مخاطبان خود ثابت کرده است. وی از دهه ۸۰ وارد عرصه بازیگری شد اما تا دهه ۹۰ آنطور که باید دیده نشد. آقای شکیبا تا کنون یکبار برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد شده است و عمدتا به عنوان بازیگری منعطف در سینمای ایران شناخته میشود. هوتن شکیبا در میان اثبات استعدادهای مختلف خود نشان داد که در بدمن بودن نیز استعداد درخشانی دارد.
فیلم سینمایی شبی که ماه کامل شد، از آثار برجسته این بازیگر بود که او را صاحب سیمرغ بلورین کرد. آقای شکیبا در این فیلم نقش عبدالحمید ریگی را بازی میکرد. در حقیقت شخصیت وی از روی یک شخصیت حقیقی الهام گرفته شده است. مردی که با عشقی دروغین جلو میآید و رفته رفته تحت تاثیر القاعاتی که به وی میشود، همسرش را میکشد. عبدالحمید علاوه بر اینکه جنایتکار بود، به این دلیل یکی از برترین نقش های منفی سینمای ایران محسوب میشود که تمامی ارزشهایش را برای یک گروه تروریستی واهی فدا کرد. او در واقع نمونه یک شکست کامل بود.
جمشید هاشمپور از محبوبترین ستارههای سینمای ایران است که فعالیت هنری خود را پیش از انقلاب آغاز کرد و در دهههای ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ به یکی از مهمترین چهرههای سینمای اکشن ایران تبدیل شد. او با فیلمهایی مانند «تاراج»، «افعی»، «عقابها» و «هیوا» به شهرت رسید و بهواسطه کاریزما و حضور قدرتمندش در قاب تصویر، نسلهای مختلف مخاطبان سینما او را بهخوبی میشناسند. هاشمپور در طول دوران فعالیتش بیشتر در نقش قهرمان ظاهر شده بود و به همین دلیل حضور او در برخی نقشهای منفی، توجه بسیاری را جلب کرد.
یکی از درخشانترین این نقشها، شخصیت «حاج صفدر» در فیلم «واکنش پنجم» ساخته تهمینه میلانی است. حاج صفدر مردی مقتدر، ثروتمند و سنتی است که پس از مرگ پسرش تلاش میکند کنترل کامل زندگی عروس و نوههایش را در دست بگیرد. هاشمپور این شخصیت را با ترکیبی از ابهت، سکوت و اقتدار بازی میکند؛ بهگونهای که حتی در لحظاتی که فریاد نمیزند، حضورش تهدیدکننده به نظر میرسد. او بهجای تکیه بر خشونت آشکار، از نگاهها، مکثها و رفتارهای حسابشده برای ایجاد حس ترس استفاده میکند. نتیجه، خلق شخصیتی است که در ظاهر مدافع خانواده و سنتهاست، اما در عمل به مانع اصلی آزادی دیگران تبدیل میشود. همین تضاد باعث شد حاج صفدر به یکی از بهیادماندنیترین نقشهای منفی سینمای ایران تبدیل شود.
یکی از بهترین بازیگران زن نقش منفی ایرانی، بهاره افشاری است. این بازیگر زن هنر و استعداد زیادی در ایفای نقشهای منفی دارد و از همان ابتدای راه بازیگری خود نشان داد که بسیار ریسک پذیر است. بهاره افشاری از دهه ۸۰ وارد سینمای ایران شد و خیلی زود با نقشی منفی به مخاطب معرفی شد. او چند نقش منفی دیگر نیز بازی کرد و نشان داد یک هنرپیشه کامل است. اما چیزی که باعث شد خانم افشاری به مدارج بالاتری نرسد، پیشنهاد نقشهای تکراری به او بود. در حقیقت شهرت این بازیگر برای وی مانند شمشیر دو لبه عمل کرد و باعث شد که به ابعاد دیگر شغلی خود به غیر از بازیگری تمرکز کند.
اما حتی اگر بهاره افشاری تا آخر عمر به سمت بازیگری نرود، با نقش فرشته خود در سریال او یک فرشته بود برای همیشه در ذهنها باقی خواهد ماند. کارگردان سریال این بازیگر را که چهره جوان و معصومی داشت، انتخاب کرد. از سوی دیگر خانم افشاری به صورت هنرمندانهای قادر بود چهره خود را ترسناک و خبیث کند. به طوری که نقش او برای مخاطب بسیار باورپذیر شده بود. این بازیگر در بخشی از خاطرات خود گفت که به حدی ایفای نقش وی برای مخاطب آن زمان باورپذیر بود که یکبار به ماشین او حمله شده بود و وی به سختی توانسته بود از دست افرادی که قصد حمله به او را داشتند، فرار کند.
بابک حمیدیان یکی از بازیگران مرد نقش منفی ایرانی برجسته در سینمای ایران است که در تا کنون موفق شده بدمنهای زیادی را به تصویر بکشد و اوج هنر خود را نشان دهد. او از دهه ۸۰ وارد حوزه بازیگری شد و اولین نقشآفرینی مورد توجه قرار گرفته توسط وی یک نقش خاکستری در سریال به کجا چنین شتابان بود که بسیار نیز مورد توجه قرار گرفت. آقای حمیدیان تا کنون موفق شده تا برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر شود. او بازیگری نیست که تنها به نقشهای سفید و مثبت اکتفا کند، بلکه با جسارت کامل نقشهایی ایفا میکند که مخاطب را منزجر از کاراکتر مورد نظر کند.
برجستهترین و نفرتانگیزترین کاراکتری که بابک حمیدیان آن را ایفا کرده، مربوط به شخصیت مراد صفرخانی در فیلم هیس دخترها فریاد نمیزنند است. این بازیگر در این اثر نقش یک بیمار پدوفیلی را ایفا میکند که با اکتهای به جای خود، آن حس انزجاری که مخاطب باید از چنین اشخاصی دریافت کند، انتقال میدهد. مراد صفرخانی بدون شک یکی از مشمئزکنندهترین نقشهای سینمایی در ایران را دارد.
علی نصیریان فقط یکی از بازیگران نقش منفی ایرانی نیست، بلکه او را جزء چهرههای ماندگار ایرانی میدانند که صاحب نشان فرهنگ و هنر است. آقای نصیریان از سال ۱۳۲۹ وارد دنیای بازیگری شد. وی در سالهای پیش از انقلاب در سینما فعالیت داشت و پس آن نیز پررنگتر به ایفای نقش پرداخت. آقای نصیریان را عمدتا بازیگری منعطف میدانند، زیرا او نه تنها در نقشآفرینی کاراکترهای سفید تبحر دارد، بلکه در بازی کردن نقشهای منفی نیز استاد است. او تا کنون چندین نقش منفی برجسته در کارنامه هنری خود دارد که بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند. آقای نصیریان صاحب سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد است و مسنترین فردی بود که این جایزه را دریافت کرد.
برجستهترین نقش منفی این هنرپیشه، بزرگ آقا دیوان سالار در سریال شهرزاد بود. بزرگ آقا شخصیتی مافیایی گونه دارد که بسیار بیرحم به نظر میآید و مستبد بودن وی به مخاطب نمایش داده میشود. او بدون فکر به زندگی افرادی که پیرامون وی در حال زندگی کردن هستند، برای رسیدن به خواستههایش تنها حرف خودش را میزند. علی نصیریان اما این شخصیت را بینقص به تصویر نمیکشد. طی روند داستان با جنبههای مختلف شخصیت بزرگ آقا و ضعفهایش نیز روبهرو میشویم.
یکی از بازیگران نقش خلافکار ایرانی که استاد نقشآفرینیهای منفی محسوب میشود، سیاوش طهمورث است. این بازیگر علاوه بر اینکه سواد بازیگری بالا و اکتهای قدرتمندی دارد، هرگز ابایی از بازی در نقشهای منفی ندارد. در حقیقت عمده نقشآفرینیهای این بازیگر ضدقهرمان یا منفی هستند و به طور کلی با همین نقشآفرینیهای خود شناخته میشود. این هنرپیشه با تئاتر کار خود را شروع کرد و سپس در سینما و تلویزیون حضور داشت. آقای طهمورث بیشتر در سریالهای تلویزیونی حضور پیدا کرده است و برجستهترین نقشهایش نیز متعلق به این رسانه هستند.
تاریکتترین نقش سیاوش طهمورث قدرت در سریال زیرتیغ است. او فردی است که اگرچه به خانواده خود اهمیت زیادی میدهد اما یک ظالم کامل است. قدرت از پایمال کردن حقوق نزدیکانش ابایی ندارد و همواره سعی میکند تا با فریب و نیرنگ کار خود را پیش ببرد. آقای طهمورث کاملا این حس را به مخاطب انتقال میدهد و این نقش کاملا باورپذیر است.
رعنا آزادیور بیشک جز موفقترین بازیگران نقش منفی ایرانی است که در طی سالهای اخیر چهره یک ویلن واقعی را در شبکه نمایش خانگی به مخاطب نشان داد. او بازیگری را از دهه ۸۰ شروع کرد و با بازیهای باورپذیر خود شناخته میشود. او تا کنون یکبار برنده تندیس حافظ بهترین بازیگر زن درام شده است. خانم آزادیور بازی یکدست و باورپذیری دارد که مخاطب را با خود همراه میکند. این هنرپیشه احساسات را با استفاده از زبان بدن و میمیک صورت خود به مخاطب نشان میدهد.
معروفترین نقشآفرینی خانم آزادیور مربوط به سریال زخمکاری است. این هنرپیشه در زخمکاری یکی از برجستهترین نقشهای خود تحت عنوان سمیرا را بازی میکند. سمیرا زنی بسیار باهوش و فتنهگر است که پایبندی چندانی به اخلاقیات ندارد. او تنها تشنه قدرت است و با بدست آوردن آن راضی میشود. شخصیت سمیرا اما طرف دیگری نیز دارد. او مادری آسیبدیده است که فرزندش را از دست داده و کودکی وحشتناکی داشته که وی را تبدیل به موجودی با عدم تعادل کرده است. همین عدم تعادل سمیرا او را تبدیل به موجودی خطرناک میکند.
کلام آخردر این مطلب با معرفی بهترین بازیگران نقش منفی ایرانی همراه شما بودیم. این بازیگران با نقشآفرینیهای برجسته خود توانستهاند شخصیتهایی خلق کنند که از لحاظ شرارت و منفی بودن از ذهن مخاطب پاک نمیشوند. دقت کنید که بازی کردن نقشهای منفی به آسانی نقشهای مثبت نیست. این نقشآفرینیها علاوه بر اینکه حس نفرت مخاطب را برمیانگیزد، بلکه به لحاظ روانشناسی بر روی شخصیت فرد نیز اثرگذار است. حال شما بگویید بهترین نقش منفیای که در سینما دیدهاید، چه نقشی بود و توسط کدام بازیگر ایفا شده است. از همراهی شما تا پایان این مقاله متشکریم.
محمدرضا فروتن
شهاب حسینی
حمید فرخ نژاد
هوتن شکیبا
بهاره افشاری
بابک حمیدیان
علی نصیریان
سیاوش طهمورث
رعنا آزادی ور
جمشید هاشم پور