اعتراض تهیه‌کننده «قمارباز» به یک دیپلم افتخار بحث‌برانگیز

حاشیه‌ای تازه در جشنواره فیلم فجر شکل گرفته است؛ جایی که اهدای یک دیپلم افتخار چند روز پس از اختتامیه، اعتراض یکی از تهیه‌کنندگان حاضر در جشنواره را به‌دنبال داشته است. موضوعی که بار دیگر شفافیت آیین‌نامه و سازوکار داوری را به بحث روز سینمای ایران تبدیل کرده است.

دیپلم افتخار جنجالی پس از اختتامیه

مراسم پایانی چهل‌وچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر در ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد و سیمرغ‌های هر بخش به برگزیدگان رسید. با این حال، چند روز بعد مشخص شد که دیپلم افتخار «بهترین تهیه‌کننده فیلم اول» به حسین کاکاوند برای فیلم «حال خوب زن» اهدا شده؛ در حالی که طبق فراخوان رسمی جشنواره، جایزه بهترین فیلم اول (تهیه‌کننده) در این دوره حذف شده بود.

همین مسئله باعث شد سجاد نصراللهی‌نسب، تهیه‌کننده فیلم «قمارباز»، نسبت به این تصمیم واکنش نشان دهد. او می‌گوید پیش‌تر به فیلم‌اولی‌ها اعلام شده بود که امسال جایزه‌ای در این بخش وجود ندارد؛ آن هم در شرایطی که دو فیلم اول در بخش بهترین فیلم نامزد بودند.

به اعتقاد او، وقتی فیلم یک کارگردان فیلم‌اولی وارد رقابت اصلی می‌شود و حتی در میان نامزدهای بهترین فیلم قرار می‌گیرد، حذف جایزه تخصصی فیلم اول ابهام‌برانگیز است. او تأکید می‌کند اگر قرار بر تغییر ساختار بوده، دست‌کم باید تکلیف همان آثار حاضر در بخش اصلی مشخص می‌شد، نه اینکه فیلمی خارج از نامزدهای بهترین فیلم، دیپلم افتخار تهیه‌کنندگی اول را دریافت کند.

نصراللهی‌نسب با طرح این پرسش که «سازوکار داوری دقیقاً چگونه تعریف شده است؟» خواستار توضیح شفاف مسئولان جشنواره شده و می‌گوید تا این لحظه پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند.

تغییر جدول نمایش «قمارباز» و ابهام تازه

حاشیه دیگر مربوط به زمان نمایش «قمارباز» در خانه جشنواره است. طبق برنامه اولیه، قرار بود این فیلم ۱۹ بهمن در پردیس ملت و ۲۰ بهمن در برج میلاد اکران شود، اما ناگهان اعلام شد به دلیل آماده نبودن فیلم «خواب»، جدول تغییر کرده و «قمارباز» باید در تاریخ‌های ۱۲ و ۱۳ بهمن به نمایش درآید.

تهیه‌کننده «قمارباز» می‌گوید با وجود برهم خوردن هماهنگی‌ها، این تغییر را پذیرفته‌اند؛ اما نکته قابل تأمل اینجاست که فیلم «خواب» در همان تاریخ قبلی خود در برج میلاد نمایش داده شد. به گفته او، این پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده که اگر آن فیلم آماده نبود، چگونه در زمان مقرر اکران شد و چرا «قمارباز» جایگزین آن نشد؟

اکران اجتماعی‌ها در بن‌بست اقتصادی

نصراللهی‌نسب در بخش دیگری از گفت‌وگو به وضعیت اکران فیلم «قمارباز» اشاره می‌کند و می‌گوید هنوز تصمیم قطعی برای زمان نمایش عمومی گرفته نشده و احتمال حضور در اکران نوروزی کم است.

او معتقد است پس از کرونا و با گسترش پلتفرم‌های آنلاین، رفتار مخاطب تغییر کرده است. تماشاگر امروز می‌تواند با هزینه‌ای کمتر و امکانات بیشتر، فیلم را در خانه ببیند؛ آن را متوقف کند، جلو و عقب ببرد و بدون دغدغه ترافیک و هزینه‌های جانبی، تجربه‌ای راحت داشته باشد. به همین دلیل، مزیت رقابتی سالن سینما نسبت به گذشته کمرنگ‌تر شده است.

به باور این تهیه‌کننده، در حال حاضر سالن‌های سینما بیشتر محل تماشای آثار کمدی و جمع‌های دوستانه‌اند و فیلم‌های اجتماعی دیگر کشش اقتصادی سابق را ندارند. حتی سینماداران نیز با توجه به هزینه‌های جاری، تمایل کمتری به اکران چنین آثاری نشان می‌دهند. او تأکید می‌کند برای فیلم‌های اجتماعی، پیش‌بینی فروش تقریباً ناممکن شده و ریسک اکران بالاست.

لزوم ایجاد تفاوت واقعی میان سینما و پلتفرم

نصراللهی‌نسب راهکار را در محدود کردن پلتفرم‌ها نمی‌بیند، بلکه معتقد است باید برای تجربه سالن سینما ارزش افزوده ایجاد شود. اگر قرار است مخاطب از خانه خارج شود و هزینه بیشتری بپردازد، باید تجربه‌ای متفاوت و متمایز دریافت کند؛ در غیر این صورت ترجیح طبیعی او تماشای فیلم در خانه خواهد بود.

روند تولید «قمارباز»؛ فشرده اما پرچالش

او درباره همکاری با بنیاد فارابی توضیح می‌دهد که پس از انتشار فراخوانی با عنوان «جنگ ۱۲ روزه»، طرح اولیه فیلم که فضایی معمایی داشت بازنویسی و تکمیل شد و در شورا به تصویب رسید. با این حال، به گفته او اگر زمان بیشتری برای توسعه فیلمنامه وجود داشت، نتیجه می‌توانست بهتر از آنچه اکنون هست باشد.

«قمارباز» در ۲۶ جلسه فیلمبرداری و طی سه ماه از پیش‌تولید تا پس‌تولید ساخته شد. هرچند فیلم در یک لوکیشن اصلی روایت می‌شود، اما برای ایجاد فضای موردنظر فیلمنامه، یک واحد آپارتمان نوساز به مدت یک ماه اجاره و بخشی از آن تخریب و بازسازی شد. به گفته تهیه‌کننده، با وجود محدود بودن بازیگران و لوکیشن، پروژه از نظر اجرایی ساده نبوده است.

او همچنین درباره دستمزد بازیگران از جمله کوروش تهامی، شبنم قربانی و آرمین رحیمیان تأکید می‌کند ارقام مطرح‌شده در برخی گمانه‌زنی‌ها واقعیت ندارد و پروژه با حداقل هزینه‌ها پیش رفته است.

در پایان، نصراللهی‌نسب با وجود تمام چالش‌ها از ساخت «قمارباز» ابراز رضایت می‌کند و امیدوار است این فیلم در زمان مناسب فرصت ارتباط مؤثر با مخاطب را پیدا کند؛ هرچند همچنان این پرسش را مطرح می‌کند که در قبال تغییرات آیین‌نامه و جدول نمایش جشنواره، چه نهادی پاسخگو خواهد بود؟

منبع/ایسنا