فیلمهای اسپانیایی یکی از متنوعترین جریانهای سینمای اروپا را شکل دادهاند؛ از درامهای انسانی و آثار مؤلفانی مانند پدرو آلمودوار تا تریلرهای معمایی، وحشت روانشناختی، فانتزی تاریک و فیلمهای اجتماعی. بهترین آثار سینمای اسپانیا معمولاً فقط به داستان تکیه نمیکنند و از شخصیتهای چندلایه، فضای بصری متمایز و موضوعاتی مانند خانواده، هویت، طبقه اجتماعی، حافظه و مرز میان واقعیت و خیال استفاده میکنند. در این فهرست، ۱۰ فیلم بر اساس کیفیت کلی، اعتبار منتقدان و مخاطبان، میزان شناختهشدن، اهمیت در سینمای اسپانیا و تنوع ژانری انتخاب شدهاند. هدف این است که هم چند اثر مناسب برای شروع آشنایی با سینمای اسپانیا معرفی شوند و هم انتخابهایی برای علاقهمندان به معما، درام، ترس و سینمای مؤلف وجود داشته باشد.
بهترین فیلم های اسپانیایی؛ ۱۰ اثر برتر سینمای اسپانیا
«با او حرف بزن» یکی از شاخصترین آثار پدرو آلمودوار و نمونهای عالی از توانایی او در ترکیب ملودرام، روابط انسانی و موقعیتهای اخلاقی پیچیده است. داستان درباره دو مرد، بنینیو و مارکو، است که در بیمارستان با یکدیگر آشنا میشوند؛ هر دو با زنانی ارتباط عاطفی دارند که در حالت کما هستند، اما نگاهشان به عشق، مراقبت و مسئولیت کاملاً متفاوت است.
آلمودوار روایت را مستقیم و ساده پیش نمیبرد. گذشته شخصیتها، خاطرات و داستانهای فرعی بهتدریج تصویر کاملتری از رابطه آنها با زنان زندگیشان میسازد.
خاویر کامارا و داریو گراندینتی نقشهای اصلی را بازی میکنند و فیلم بیش از آنکه درباره یک رابطه عاشقانه کلاسیک باشد، درباره تنهایی، وابستگی و مرزهای اخلاقی محبت است.
«Talk to Her» فیلمی نیست که پاسخهای راحت بدهد؛ بعضی رفتارهای شخصیتها عمداً ناراحتکننده و بحثبرانگیزند.
اگر میخواهید با سینمای مؤلف اسپانیا و سبک خاص آلمودوار آشنا شوید، این یکی از بهترین نقاط شروع است.
«مهمان نامرئی» یکی از معروفترین تریلرهای معمایی اسپانیا در سالهای اخیر است و تقریباً تمام قدرت خود را از ساختار روایی و بازی با اطلاعات میگیرد.
آدریان دوریا، تاجری موفق، در اتاق هتلی قفلشده کنار جسد معشوقهاش پیدا میشود و به قتل متهم شده است. او برای آماده شدن در برابر دادگاه با وکیلی متخصص ملاقات میکند و تلاش میکند نسخه خودش از اتفاقات را توضیح دهد.
اما هر بار که بخشی از داستان بازگو میشود، سؤال تازهای ایجاد میشود. اوریول پائولو مرتب اطلاعاتی را که مخاطب قطعی تصور کرده تغییر میدهد و داستان را میان گذشته و زمان حال حرکت میدهد.
ماریو کاساس و آنا واگنر از بازیگران اصلی هستند و بخش زیادی از تعلیق فیلم از گفتوگوی میان آنها شکل میگیرد.
فیلم برای مخاطبی مناسب است که از Mystery، راوی غیرقابل اعتماد، سرنخهای پنهان و Twistهای متعدد لذت میبرد.
اگر هدف شما پیدا کردن یک فیلم اسپانیایی سرگرمکننده و در عین حال پیچیده است، «The Invisible Guest» یکی از مطمئنترین پیشنهادهاست.
«انجمن برف» بازسازی حادثه واقعی سقوط پرواز ۵۷۱ نیروی هوایی اروگوئه در رشتهکوه آند است؛ فاجعهای که گروهی از بازماندگان را برای هفتهها در یکی از خشنترین محیطهای طبیعی جهان گرفتار کرد.
جی.ای. بایونا بهجای تمرکز صرف بر جنبه شوکهکننده حادثه، داستان را درباره جامعه کوچکی میسازد که بازماندگان ناچارند برای زنده ماندن ایجاد کنند.
سرما، گرسنگی، ارتفاع و نبود امید به نجات، شخصیتها را با تصمیمهایی روبهرو میکنند که در زندگی عادی قابل تصور نیستند. فیلم با وجود ماهیت Survival، بخش زیادی از قدرت خود را از روابط انسانی و مسئله مسئولیت نسبت به دیگران میگیرد.
بازیگران عمدتاً کمترشناختهشدهاند و همین موضوع کمک میکند مخاطب بیشتر روی شخصیتها تمرکز کند تا ستارهها.
فضای بصری سرد و استفاده از لوکیشنهای طبیعی، تجربه بقا را بسیار ملموس میکند.
اگر فیلمهای براساس واقعیت، Survival Drama و داستانهایی درباره مقاومت انسان در شرایط غیرممکن را دوست دارید، «Society of the Snow» یکی از بهترین تولیدات جدید اسپانیایی است.
«تز» نخستین فیلم بلند آلخاندرو آمنابار و یکی از مهمترین تریلرهای اسپانیایی دهه ۱۹۹۰ است. شخصیت اصلی، آنخلا، دانشجوی دانشگاهی در مادرید است که برای پایاننامه خود درباره خشونت در رسانه تحقیق میکند.
جستوجوی او به نواری میرسد که ظاهراً قتل واقعی یک دانشجوی ناپدیدشده را ثبت کرده است. از این لحظه، تحقیق دانشگاهی به پروندهای خطرناک تبدیل میشود و آنخلا نمیتواند مطمئن باشد چه کسی را باید باور کند.
آنا تورنت، فله مارتینس و ادواردو نوریگا شخصیتهای اصلی را بازی میکنند.
آمنابار علاوه بر ساخت یک Thriller مؤثر، مسئله علاقه مخاطب به تصاویر خشونتآمیز را هم وارد داستان میکند. فیلم از مخاطب میپرسد چرا چیزهایی که از آنها وحشت داریم، همزمان برایمان جذاباند.
ترکیب Mystery، Crime و Horror باعث شده «Thesis» حتی سالها بعد همچنان دیدنی باقی بماند.
اگر تریلر دانشگاهی، پرونده قتل و سینمای تاریک دهه ۹۰ اروپا را دوست دارید، این فیلم یکی از انتخابهای ضروری اسپانیاست.
«یتیم خانه» از بهترین نمونههای Horror احساسی اسپانیاست؛ فیلمی که ترس را با سوگ، مادری و خاطرات کودکی ترکیب میکند.
لورا در کودکی در یک یتیمخانه زندگی کرده و سالها بعد همراه همسر و پسرخواندهاش به همان ساختمان بازمیگردد. هدف او تبدیل این مکان به خانهای برای کودکان نیازمند مراقبت است.
اما پسرش سیمون شروع به صحبت درباره دوستان خیالی میکند و پس از مدتی به شکلی مرموز ناپدید میشود. لورا بهتدریج باور میکند گذشته تاریک ساختمان ممکن است با اتفاقی که برای فرزندش افتاده ارتباط داشته باشد.
جی.ای. بایونا بهجای اتکا به Jump Scareهای پیدرپی، فضای عمارت، سکوت و عدم اطمینان شخصیت اصلی را برای ساخت ترس به کار میگیرد.
بلن روئدا اجرای مرکزی بسیار قدرتمندی دارد و باعث میشود جستوجوی مادر برای پسرش وزن عاطفی بیشتری از عناصر ماورایی پیدا کند.
اگر Haunted House، Mystery و Horror شخصیتمحور را دوست دارید، «The Orphanage» یکی از بهترین آثار ژانری اسپانیاست.
«پلتفرم» یکی از مشهورترین فیلمهای اسپانیایی عصر استریم است و از یک ایده علمیتخیلی بسیار ساده برای ساخت تمثیلی درباره نابرابری استفاده میکند.
در یک زندان عمودی، زندانیان در طبقات مختلف زندگی میکنند. هر روز سکویی مملو از غذا از بالاترین طبقه به سمت پایین حرکت میکند؛ کسانی که در طبقات بالا هستند میتوانند هرقدر میخواهند بخورند و برای افراد پایینتر ممکن است چیزی باقی نماند.
گورنگ داوطلبانه وارد این ساختار شده، اما خیلی زود متوجه میشود قوانین رسمی فقط بخشی از مسئلهاند و رفتار زندانیان مشکل را شدیدتر میکند.
گالدر گازتلو-اوروتیا فیلم را بهعنوان ترکیبی از Science Fiction، Horror و Social Allegory ساخته است.
استعاره طبقاتی فیلم کاملاً آشکار است، اما جذابیت آن فقط به پیام اجتماعی محدود نمیشود؛ طراحی محیط و تغییر مداوم موقعیت شخصیتها نیز تعلیق ایجاد میکند.
اگر دیستوپیا، سینمای اجتماعی و فیلمهایی با High-Concept واضح را دوست دارید، «The Platform» یکی از شناختهشدهترین انتخابهای معاصر اسپانیاست.
«چشمانت را ببند» فیلمی درباره سینما، حافظه و هویت است و بازگشت ویکتور اریسه به فیلم بلند پس از چند دهه محسوب میشود.
سالها قبل، بازیگری مشهور هنگام ساخت یک فیلم ناپدید شده و هیچوقت مشخص نشده چه اتفاقی برای او افتاده است. دوست و کارگردان سابق او، میگل، پس از بازگشت دوباره پرونده به رسانهها مجبور میشود گذشته را مرور کند.
جستوجوی حقیقت به مرور به سفری درباره خاطره تبدیل میشود؛ اینکه انسان چقدر از طریق خاطرات دیگران، تصاویر ثبتشده و گذشته خودش تعریف میشود.
فیلم برخلاف «مهمان نامرئی» معمای خود را با Twistهای سریع پیش نمیبرد. ریتم آرام است و بیشتر روی تجربه شخصیتها، گذر زمان و رابطه میان سینما و حافظه تمرکز دارد.
برای مخاطبی که Slow Cinema، فیلمهای خودارجاع و آثار شخصیتمحور را دوست دارد، «Close Your Eyes» یکی از مهمترین فیلمهای هنری جدید اسپانیاست.
«میز قهوه» نمونهای از کمدی سیاه اسپانیایی است که از یک اتفاق روزمره به موقعیتی بسیار تلخ و آزاردهنده میرسد.
خسوس و ماریا، زوجی که بهتازگی صاحب فرزند شدهاند، هنگام خرید وسایل خانه بر سر انتخاب یک میز قهوه بحث میکنند. تصمیمی کاملاً معمولی به اتفاقی تبدیل میشود که زندگی آنها را در چند ساعت بعد تحت فشار شدید قرار میدهد.
بهتر است پیش از تماشای فیلم درباره جزئیات داستان اطلاعات زیادی ندانید، چون بخش مهمی از تجربه آن به شوک اولیه و سپس انتظار برای پیامدهای اتفاق مربوط است.
کایه کاساس فیلم را با فضایی محدود و تعداد کمی شخصیت ساخته است. تعلیق نه از قتل مرموز یا تعقیبوگریز، بلکه از دانستن چیزی شکل میگیرد که بعضی شخصیتها هنوز از آن بیخبرند.
لحن میان Horror، Black Comedy و Domestic Drama حرکت میکند و همین ترکیب آن را بسیار متفاوت کرده است.
اگر سینمای تاریک، موقعیتهای ناراحتکننده و طنز سیاه را تحمل میکنید، «The Coffee Table» یکی از خاصترین فیلمهای اسپانیایی سالهای اخیر است.
«اتاق مجاور» نخستین فیلم بلند انگلیسیزبان پدرو آلمودوار است، اما از نظر سبک، رنگ و دغدغههای انسانی کاملاً در امتداد سینمای او قرار دارد.
اینگرید، نویسندهای موفق، پس از سالها دوباره با دوست قدیمیاش مارتا ارتباط برقرار میکند. مارتا با بیماری سختی روبهروست و تصمیمی شخصی درباره پایان زندگی خود گرفته است؛ تصمیمی که از اینگرید میخواهد در کنار او حضور داشته باشد.
جولیان مور و تیلدا سوینتن دو نقش اصلی را بازی میکنند. فیلم بیش از آنکه درباره بیماری باشد، درباره دوستی، ترس از مرگ و حق تصمیمگیری انسان درباره زندگی خودش است.
آلمودوار حتی در مواجهه با موضوعی سنگین، از رنگهای روشن و قاببندیهای دقیق استفاده میکند و تضادی میان زیبایی محیط و اضطراب شخصیتها ایجاد میشود.
اگر Drama بالغ، بازیگری قدرتمند و فیلمهایی درباره دوستی و مرگ را دوست دارید، «The Room Next Door» یکی از مهمترین آثار جدید یک فیلمساز اسپانیایی است.
«جسد» یکی دیگر از نمونههای موفق سینمای معمایی اسپانیاست و مثل «مهمان نامرئی» از ساختن سؤالهای پیاپی برای حفظ تعلیق استفاده میکند.
جسد یک زن از سردخانه ناپدید میشود و بازرس پلیس تلاش میکند بفهمد چه کسی و چرا آن را برده است. همسر زن خیلی زود به یکی از افراد مهم پرونده تبدیل میشود، اما هرچه تحقیقات جلو میرود، روایت اولیه پیچیدهتر میشود.
اوریول پائولو فیلم را کارگردانی کرده و خوزه کورونادو، هوگو سیلوا و بلن روئدا در نقشهای اصلی حضور دارند.
فضای شبانه سردخانه و تعداد محدود شخصیتها باعث شده داستان حالت Closed Mystery پیدا کند. فیلم مرتب میان سوءظنها حرکت میکند و تلاش میکند مخاطب را تا بخش پایانی از جواب مطمئن نکند.
اگر «The Invisible Guest» را دوست داشتهاید، «The Body» انتخاب طبیعی بعدی است؛ فیلمی که شاید از نظر شهرت جهانی پایینتر باشد، اما برای شناخت Thriller مدرن اسپانیا اهمیت زیادی دارد.
کدام فیلم اسپانیایی را ببینیم؟
اگر میخواهید با سینمای مؤلف اسپانیا شروع کنید، «با او حرف بزن» بهترین انتخاب این فهرست است.
برای Mystery و Twist، «مهمان نامرئی» را انتخاب کنید؛ اگر نمونه قدیمیتر و تاریکتر این سبک را میخواهید، «تز» یا «جسد» مناسبترند.
«انجمن برف» برای داستان واقعی و Survival، «یتیم خانه» برای Horror احساسی و «پلتفرم» برای Science Fiction اجتماعی پیشنهاد میشوند.
اگر سینمای آرام و هنری میپسندید، «چشمانت را ببند» را ببینید. «میز قهوه» برای Black Comedy بسیار تاریک و «اتاق مجاور» برای Drama انسانی و شخصیتمحور انتخابهای متفاوتتری هستند.
اگر تمرکز شما روی یک ژانر مشخص است، فهرست فیلمهای عاشقانه اسپانیایی و فیلمهای معمایی اسپانیایی انتخابهای تخصصیتری ارائه میکنند.