-
سینمای وحشت در چین، تایوان و هنگکنگ، چیزی فراتر از یک سرگرمی ساده یا پریدن از ترس است. این سینما ریشه در فرهنگ کهن، باورهای مذهبی و تاریخ پرفراز و نشیب این منطقه دارد. برخلاف فیلمهای غربی که معمولاً روی قاتلان سریالی تمرکز دارند، یک فیلم ترسناک چینی خوب، ترس را در لایههای عمیق روان انسان، ارواح کینهتوز و نفرینهای باستانی جستجو میکند. این آثار شما را نه تنها میترسانند، بلکه وادار به فکر کردن درباره گناه و فشارهای دنیای مدرن میکنند.
قبل از شروع این مطلب باید بگوییم چین به دلیل سلطه سانسور حذب کمونیست قوانین بسیار سختگیرانهای در زمینه نشر آثار ترسناک و فراطبیعه دارد. از این رو اکثر عناوینی که اینجا میآیند در واقع به زبان چینی هستند و فیلم های ترسناک چینی جایی دور از سرزمین مادر، در هنگ کنگ و تایوان ساخته میشوند.
فیلم ورد (Incantation) محصول تایوان، فقط یک فیلم نیست؛ بلکه یک تجربه وحشتناک و تعاملی است که دیوار بین تماشاگر و تصویر را میشکند. اگر در جستجوی متفاوتترین فیلم ترسناک چینی زبان هستید که تا مغز استخوانتان نفوذ کند، این اثر شما را ناامید نمیکند.
داستان به سبک ویدئوی پیدا شده (مثل فیلم بلر ویچ) روایت میشود. مادری به نام رونان که شش سال پیش با ورود به منطقهای ممنوعه و دیدن مراسم پرستش مادر بودا، گرفتار نفرینی مرگبار شده، حالا برای نجات جان دخترش تلاش میکند. اما وحشت اصلی کجاست؟ رونان مستقیماً به دوربین خیره میشود و از شما (تماشاگر) میخواهد برای سبک کردن بار نفرینش، یک ورد خاص را با او تکرار کنید! این ترفند روانشناختی باعث میشود حس کنید شما هم شریک جرم و بخشی از این فیلم چینی ترسناک شدهاید.
ترسناکتر اینکه داستان فیلم از یک پرونده واقعی و تکاندهنده در سال ۲۰۰۵ الهام گرفته شده است؛ جایی که خانوادهای ادعای تسخیر شدن کردند و بلایای عجیبی بر سر خود آوردند. تأثیر فیلم آنقدر قوی بود که بسیاری از تماشاگران واقعاً ترسیدند که با دیدن فیلم نفرین شوند، تا جایی که کارگردان مجبور شد رسماً اعلام کند که وردهای فیلم کاملاً ساختگی هستند. اگر جرأت دارید، وارد این بازی شوید!
اگر میخواهید بدانید چرا سینمای وحشت آسیا در دهه ۲۰۰۰ جهان را شوکه کرد، فیلم چشم بهترین مثال است. این اثر محصول مشترک هنگکنگ و سنگاپور، یکی از شاهکارهای کلاسیک در لیست بهترین فیلم های ترسناک چینی و آسیایی محسوب میشود.
داستان درباره دختر ویولونیستی به نام مون است که از کودکی نابینا بوده و با یک عمل پیوند قرنیه، بالاخره بیناییاش را به دست میآورد. اما این هدیه پزشکی، بهای وحشتناکی دارد. مون متوجه میشود که چشمان جدیدش فقط دنیای زندهها را نمیبینند؛ او سایههای تاریک و ارواحی را میبیند که منتظر مرگ آدمها هستند. او برای فرار از این کابوس، به تایلند میرود تا بفهمد صاحب قبلی این چشمها چه کسی بوده و چرا خودکشی کرده است.
فیلم چشم به جای تکیه بر خون و خشونت، با فضاسازی دلهرهآور شما را میترساند. صحنهی مشهور آسانسور در این فیلم، بدون هیچ صدای ناگهانی، یکی از ترسناکترین سکانسهای تاریخ سینماست. ایده فیلم بر اساس نظریه عجیب حافظه سلولی ساخته شده؛ باوری که میگوید اعضای پیوندی، خاطرات صاحب قبلی را در خود دارند. اگرچه هالیوود این فیلم را با جسیکا آلبا بازسازی کرد، اما نسخه اصلی همچنان به عنوان یک فیلم ترسناک چینی اصیل و تأثیرگذار، تجربهای کاملاً متفاوت و برتر است.
اگر فکر میکنید ترسناکترین چیزها ارواح یا هیولاها هستند، فیلم بازداشت (Detention) نظر شما را تغییر میدهد. این اثر تایوانی که بر اساس یک بازی ویدئویی مشهور ساخته شده، فراتر از یک فیلم معمولی است و به یکی از متفاوتترین فیلم های ترسناک چینی زبان تبدیل شده است.
داستان در سال ۱۹۶۲ و در دوران وحشتناک ترور سفید در تایوان میگذرد؛ زمانی که خواندن کتابهای ممنوعه حکم مرگ داشت. دو دانشآموز در شبی طوفانی در مدرسهی خود بیدار میشوند، اما آنجا دیگر یک مدرسه عادی نیست. راهروها تاریک، خونآلود و تسخیرشده توسط هیولاهایی به نام بازرس هستند. این دو نفر باید در این کابوس زنده بمانند و به تدریج خاطراتی دردناک از یک گروه کتابخوانی مخفی و خیانتی بزرگ را به یاد میآورند.
بازداشت یک کیفرخواست سیاسی است که نشان میدهد چگونه یک حکومت دیکتاتوری میتواند زندگی مردم را به جهنم تبدیل کند. هیولاهای فیلم نماد ماموران حکومتی هستند و ترس اصلی از تاریخ واقعی میآید، نه تخیل. این فیلم که ۵ جایزه معتبر اسب طلایی را برنده شده، با شعار فراموش کردی یا میترسی به یاد بیاوری؟، جایگاه ویژهای در میان فیلم های سینمایی ترسناک چینی دارد و شما را با ترسی عمیق و غمانگیز روبرو میکند.
وقتی صحبت از ترسناک ترین فیلم های چینی میشود، معمولاً یاد ارواح میافتیم؛ اما فیلم خانه رویایی ثابت میکند که گرانی مسکن و تورم میتواند از هر روحی ترسناکتر باشد! این فیلم یک اثر اسلشر (قطعهقطعه کردن) بسیار خونین از سینمای هنگکنگ است که شما را میخکوب میکند.
داستان درباره دختری سختکوش به نام چنگ است که تنها آرزویش خریدن یک آپارتمان با منظره دریاست. اما قیمتها روز به روز بالا میرود و او توان خرید ندارد. راه حل دیوانهوار او چیست؟ او تصمیم میگیرد ساکنان آن ساختمان را یکییکی به قتل برساند تا آنجا را به یک خانه جنزده تبدیل کند. چرا؟ چون قیمت خانه جنزده ارزان میشود و او بالاخره میتواند آن را بخرد!
هشدار جدی: این فیلم بسیار خشن است. چنگ با استفاده از وسایل ساده خانگی مثل جاروبرقی و ابزار نجاری، صحنههای قتلی خلق میکند که تا مدتها فراموش نخواهید کرد. بازی درخشان جوزی هو باعث میشود با وجود کارهای وحشتناکش، گاهی با او و رویای داشتن یک سقف بالای سر، همذاتپنداری کنید. اگر طاقت دیدن خشونت عریان را دارید، این شاهکار خونین را از دست ندهید.
در میان بهترین فیلم های چینی ترسناک (و تایوانی)، فیلم اندوه (The Sadness) رادیکالترین، خشنترین و شوکهکنندهترین تجربهای است که میتوانید داشته باشید. اگر فکر میکنید همه چیز را در ژانر زامبی دیدهاید، سخت در اشتباهید؛ این فیلم قوانین را تغییر میدهد.
در این فیلم ترسناک چینی زبان، ویروسی عجیب پخش میشود که آدمها را به زامبیهای بیمغز تبدیل نمیکند؛ بلکه بخش تاریک و سادیستی مغزشان را فعال میکند. مبتلایان کاملاً هوشیارند، قربانیان خود را میشناسند و با لذت تمام دست به شنیعترین جنایات و خشونتها میزنند، در حالی که همزمان از این کار اشک میریزند (دلیل نامگذاری فیلم).
داستان زوجی را روایت میکند که سعی دارند در خیابانهای خونین تایپه یکدیگر را پیدا کنند. این فیلم که در دوران کرونا ساخته شده و طعنهای به نادیده گرفتن ویروسها دارد، با الهام از کمیکبوک Crossed ساخته شده و هیچ خط قرمزی در نمایش خون و درد ندارد. هشدار جدی: اگر قلبی ضعیف دارید، حتی به تماشای تریلر این فیلم هم فکر نکنید، چون با یکی از بیرحمانهترین آثار تاریخ سینما طرف هستید.
فیلم رستاخیز (Resurrection) یک اثر معمولی نیست؛ بلکه معمایی پیچیده و مسحورکننده است که توسط نابغه سینمای چین، بی گان، خلق شده است. اگر از کلیشههای رایج سینمای وحشت خسته شدهاید و به دنبال یک فیلم چینی ترسناک جدید و متفاوت میگردید که همزمان شما را بترساند و عمیقاً به فکر فرو ببرد، این شاهکار هنری را نباید از دست بدهید.
داستان فیلم در آیندهای نزدیک و دیستوپیایی رخ میدهد؛ دنیایی که در آن بشریت قابلیت رویا دیدن را از دست داده است. زندگیها پوچ، تکراری و ماشینی شدهاند و انسانها تبدیل به رباتهایی گوشتی شدهاند. در این میان، زنی به نام خانم شو طی یک جراحی پیچیده مغزی، وارد ذهن یک موجود عجیب و غیرانسان (نوعی سایبورگ یا هیولا) میشود. این موجود تنها کسی است که هنوز میتواند خواب ببیند. خانم شو در هزارتوی ذهن او، سفری سوررئال و دلهرهآور را آغاز میکند تا تکههای گمشدهای از تاریخ و اساطیر فراموششده را پیدا کند.
چیزی که رستاخیز را به اثری ماندگار تبدیل میکند، سبک بصری دیوانهوار و خلاقانه آن است. کارگردان در این فیلم به تاریخ سینما ادای دین کرده است؛ برای مثال، بخش اول فیلم دقیقاً شبیه فیلمهای ترسناک صامت و سیاه و سفید دهه ۱۹۲۰ (مثل نوسفراتو) فیلمبرداری شده است، با سایههای بلند و حرکات اغراقآمیز که وحشتی کلاسیک و گوتیک را زنده میکند. این فیلم که برنده جایزه ویژه جشنواره کن ۲۰۲۵ شده، ترکیبی استادانه از ژانر علمی-تخیلی و وحشت روانشناختی است که مرزهای خیال و واقعیت را در هم میشکند و تجربهای فراموشنشدنی برای دوستداران سینمای هنری رقم میزند.
اگر به دنبال یک فیلم ترسناک چینی هستید که به جای پریدنهای ناگهانی، با روان شما بازی کند و شما را در فضایی مهآلود و وهمانگیز حبس کند، فیلم روح (Soul) بهترین گزینه است. این فیلم یک تریلر روانشناختی سنگین است که مرز بین جنون و ماورالطبیعه را کاملاً محو میکند.
داستان درباره آ-چوان، یک سرآشپز آرام در تایپه است که ناگهان دچار فروپاشی میشود. او را برای استراحت به خانه پدریاش در کوهستانهای دورافتاده میفرستند. اما وقتی بیدار میشود، با چشمانی ترسناک و تهی به پدرش خیره شده و جملهای تکاندهنده میگوید: من پسر تو نیستم؛ روح او رفته و من این بدن خالی را تصاحب کردهام.
وحشت اصلی زمانی آغاز میشود که پدر پیر او (با بازی اسطوره فیلم های رزمی، جیمی وانگ) برای محافظت از کالبد فیزیکی پسرش، مجبور میشود روی جنایتی هولناک سرپوش بگذارد. قدرت اصلی فیلم در ابهام بیپایان آن است: آیا آ-چوان واقعاً توسط یک روح شرور تسخیر شده یا این حرفها صرفاً مکانیزمی برای فرار از گناه و دیوانگی است؟ فیلمبرداری خیرهکننده در جنگلهای مهآلود و بازی درخشان جیمی وانگ در نقش پدری که دستانش به خاطر عشق پدری به خون آلوده میشود، فضایی دلهرهآور و خفقانآور ایجاد کرده که تا لحظه آخر شما را در شک و تردید نگه میدارد.
اگر دلتان برای فیلمهای قدیمی خونآشامی تنگ شده اما به دنبال چیزی بسیار تاریکتر، مدرنتر و هنریتر هستید، سختی مرگ (Rigor Mortis) را از دست ندهید. این اثر، یک فیلم ترسناک چینی (هنگکنگی) متفاوت و پستمدرن است که ژانر کلاسیک و فراموششدهی خونآشامهای جهنده را با فضایی غمبار و سنگین دوباره زنده میکند.
داستان درباره یک بازیگر شکستخورده و افسردهی سینمای اکشن است (که نقشش را ستارهی واقعی همان دوران بازی میکند). او که همهچیزش را باخته، به یک مجتمع آپارتمانی مخروبه و ترسناک نقل مکان میکند تا به زندگیاش پایان دهد. اما خیلی زود میفهمد که این ساختمان نفرینشده، پر از ارواح سرگردان و همسایههایی عجیب است؛ از جمله زنی که با استفاده از جادوی سیاه سعی دارد شوهر مردهاش را زنده کند، اما ناخواسته او را به یک خونآشام وحشی و غیرقابل کنترل تبدیل میکند.
نکتهی هیجانانگیز ماجرا حضور تاکاشی شیمیزو (خالق مجموعه ترسناک کینه) به عنوان تهیهکننده است. او توانسته وحشت خالص ژاپنی را با افسانههای چینی ترکیب کند. در اینجا ارواح به شکلی شاعرانه و خاص (مثل دودهای دیجیتالی) به تصویر کشیده شدهاند. این فیلم بیشتر از اینکه یک اثر ترسناک معمولی باشد، یک مرثیهی غمگین و تماشایی برای قهرمانان قدیمی سینماست که حالا در تاریکی و تنهایی با هیولاها میجنگند.
ترسناکترین داستانها آنهایی هستند که ریشه در واقعیت دارند. فیلم همراه بر اساس یکی از معروفترین و وحشتناکترین افسانههای شهری تایوان ساخته شده و به عنوان یک فیلم ترسناک چینی بسیار موفق، رکوردهای فروش را جابجا کرد.
داستان از ناپدید شدن ناگهانی مادربزرگ پسری جوان به نام وی شروع میشود. وقتی وی چک میکند، در دوربینهای مداربسته صحنهای هولناک میبیند: دختربچهای مرموز با لباس قرمز و چهرهای رنگپریده، درست پشت سر مادربزرگ راه میرود. کمی بعد مادربزرگ با حالتی گیج پیدا میشود، اما این بار نوبت خود وی است که غیبش بزند! حالا نامزد او باید برای نجاتشان با موجودی کوهستانی و شرور به نام موسین مبارزه کند. این هیولا از احساس گناه آدمها تغذیه میکند و با فریب دادن ذهنشان، آنها را به اعماق جنگل میکشاند تا هرگز برنگردند.
نکتهای که مو را به تن شما سیخ میکند، ریشه واقعی این ماجراست. ایده فیلم از یک ویدئوی خانگی واقعی در سال ۱۹۹۸ گرفته شده؛ ویدئویی که گروهی کوهنورد را نشان میداد و دختری قرمزپوش که هیچکس او را نمیشناخت، سایهبهسایه تعقیبشان میکرد. اگر به افسانههای محلی و موجودات مرموز جنگلی علاقه دارید، این فیلم دلهرهآور را از دست ندهید.
اگر عاشق ترکیب تکنولوژی و ارواح هستید، این فیلم ترسناک چینی مدرن، دقیقاً برای شما ساخته شده است. نفرین پل ۲ داستان را به یک دانشگاه جدید میبرد؛ جایی که گروهی از دانشجویان برای پروژه نهایی خود، در حال ساخت یک بازی ویدئویی ترسناک و واقعیت افزوده (AR) هستند.
داستان بازی آنها بر اساس افسانههای ترسناک واقعی دانشگاهشان و ساختمانی مرموز به نام دا رن است که گفته میشود معماری آن ارواح خبیث را به دام میاندازد. اما وحشت واقعی زمانی شروع میشود که دانشجویان مشغول تست بازی هستند و همزمان یک خبرنگار برای بررسی پروندههای قدیمی وارد ساختمان میشود. ناگهان مرز باریک بین کدهای کامپیوتری و دنیای ارواح شکسته میشود و هیولاهای بازی، تجسم فیزیکی پیدا میکنند!
نکتهی بسیار جذاب این است که همزمان با اکران فیلم، یک بازی ویدئویی واقعی هم با همین نام در استیم (Steam) منتشر شد که به شما اجازه میدهد خودتان این ترس را تجربه کنید. همچنین جالب است بدانید که ساختمان دا رن در واقعیت هم وجود دارد و شایعه شده که آسانسور آن، افراد را به طبقه منفی یک (که وجود خارجی ندارد) میبرد. این فیلم یک تجربه چندرسانهای هیجانانگیز برای نسل جدید طرفداران ژانر وحشت است.
سخن پایانیبررسی این آثار نشان میدهد که سینمای وحشت چینی، راه درازی را طی کرده است. این آثار دیگر فقط بازسازی افسانههای قدیمی نیستند؛ بلکه آینهای از مشکلات و ترسهای امروزی ما هستند. همانطور که دیدیم، فیلمی مثل بازداشت تاریخ تلخ را یادآوری میکند، خانه رویایی از فشارهای اقتصادی میگوید و اندوه شکنندگی تمدن ما را به رخ میکشد.
نکته جالب دیگر، هوشمندی سازندگان فیلم های ترسناک چینی در استفاده از تکنولوژی است. آنها فهمیدهاند که در عصر جدید، ترسها هم دیجیتالی شدهاند! ارواح دیگر فقط در خانههای متروکه نیستند؛ آنها در ویدئوهای ویروسی، بازیهای واقعیت افزوده و کدهای کامپیوتری کمین کردهاند.
اگر از کلیشههای تکراری فیلمهای هالیوودی خسته شدهاید، این لیست بهترین گزینه برای شماست. این فیلمها شما را به دنیایی عمیق و متفاوت میبرند و یادآوری میکنند که گاهی ترسناکترین هیولاها، در واقعیتِ تاریخ، جامعه و ذهن خود ما زندگی میکنند.
