چندین منتقد فیلم را تکاندهنده و عمیقاً اثرگذار دانستهاند. روایت بیپردهاش هراس دوران نازی‌ها را نشان می‌دهد و عزم و توانمندی کسانی را که مقاومت کردند برجسته می‌کند. بعضی منتقدان از روایت گیرا و انسانی فیلم گفتهاند؛ برخی دیگر نوشتهاند بازآفرینیاش چنان زنده است که تماشاگر احساس می‌کند در دل آن دوره قرار دارد. گروهی نیز بر قدرت عاطفی فیلم تأکید کردهاند.
اسپیلبرگ، با روایتی تلخ و بی‌اغماض که هیچ‌یک از فیلم‌های قبلی‌اش به آن نزدیک نشده بود، وحشت دوران سلطه نازی‌ها و همچنین عزم و تدبیر کسانی را که در برابرشان مقاومت کردند، به تصویر کشیده است. فیلمش هم یکی از تکان‌دهنده‌ترین فیلم‌هایی است که تا امروز درباره هولوکاست ساخته شده‌اند (در اکرانی که من دیدم، چند نفر سالن را ترک کردند) و هم یکی از الهام‌بخش‌ترین‌ها.
درست است، گاهی ردِ عادت‌های بدِ اسپیلبرگ پیداست؛ به‌خصوص نزدیک پایان، جایی که صحنه‌ای طولانی و اشک‌انگیز یک‌باره به احساسات‌گراییِ آبکیِ اسپیلبرگی می‌افتد. اما تا پیش از آن نقطه‌ی ناخوشایند، «فهرست شیندلر» سه ساعت تمام داستان‌گوییِ درخشانی ارائه می‌دهد؛ فیلمی به همان اندازه که گیرا و تأمل‌برانگیز است، انسانی و دلسوزانه هم هست. [۱۵ دسامبر ۱۹۹۳]
اسپیلبرگ به‌شکلی کم‌نظیر هم در طول ۱۸۵ دقیقه توجه‌مان را حفظ می‌کند، هم جزئیات ملموس هولوکاست را بیش از چیزی که معمولاً در فیلم‌های داستانی می‌بینیم نشان می‌دهد. با وجود بعضی ساده‌سازی‌های همیشگی‌اش، در مجموع هم به منبع اقتباسش وفادار است و هم در رعایت واقعیت‌های تاریخی دقت و وسواس به خرج می‌دهد.
فهرست شیندلر، با وجود کوتاه‌آمدن‌های آشکارش، سندی تاریخی و دلخراش است. اما پیروزی تقریباً قطعی فیلم، بیش از آن‌که حاصل شایستگی‌هایش باشد، مدیون تبلیغِ اهداف بلندپروازانه‌اش است. آکادمی فیلم‌ها را داوری نمی‌کند؛ آن‌ها را بر اساس موضوع‌شان وزن می‌کند. با این معیار، حماسه‌ی اسپیلبرگ کفه‌ی ترازو را به نفع خودش سنگین می‌کند.
و بن کینگزلی—آه، بن کینگزلیِ کم‌نظیر!—حسابدار یهودی‌ای است که شیندلر او را از میان گروهی محکوم به مرگ بیرون می‌کشد تا اداره‌ی کسب‌وکارش را به او بسپارد. در او سپاسگزاری با تحقیر، و فرمانبرداری با غرور درهم می‌آمیزد. بازیگرانی که می‌خواهند مبنای بازیگری—تمرکز—را بشناسند، باید بازی کینگزلی را ببینند. [۱۳ دسامبر ۱۹۹۳]
فیلم با دقتی بی‌نقص و روان میان رویکردی که عملاً به فیلم خبری می‌ماند ــ برای ثبت جنایت‌های بی‌معنا و خودسرانه‌ای که بر سر مردم می‌آید ــ و شیوه‌ای کمی سرراست‌تر در روایت سه شخصیت محوری‌اش حرکت می‌کند؛ بازیگران هر سه شخصیت هم بی‌نقص انتخاب شده‌اند. [۱۵ دسامبر ۱۹۹۳]
اگر روایت اسپیلبرگ از هولوکاست بهترین فیلمش نباشد، باز هم نقطه‌ای تعیین‌کننده در کارنامه اوست؛ جایی که میلش به جدی گرفته‌شدن ــ که در «رنگ ارغوانی» و «امپراتوری خورشید» هم دیده می‌شد ــ سرانجام کاملاً با استعداد فیلم‌سازی‌اش درآمیخت.
این ضربه‌ی سنگین با حساب‌وکتاب فرود می‌آید. با اینکه تعهد اسپیلبرگ آشکارا صادقانه است، «فهرست شیندلر» به‌شکلی عجیب مهارشده به نظر می‌رسد؛ بیشتر مهارشده است تا پرشور. فیلم رسماً هنری است: پروژه‌ای مهندسی‌شده از سر غرور، پروژه‌ی بزرگ‌شدنِ استیوی کوچولو، نه شاهکاری که نبوغش خودجوش باشد.
چون این فیلم این‌قدر عمیقاً بر ما اثر می‌گذارد، تخلیه‌ی عاطفیِ حاصل از آن چنان نیرومند است که به‌ندرت لحظه‌ای دیگر در تاریخ سینما می‌تواند با آن برابری کند؛ شاید اصلاً هیچ لحظه‌ای. همین است که این فیلم را به تجربه‌ای سینمایی فراتر از حد معمول تبدیل می‌کند.
شگفت‌انگیزترین نکته درباره این فیلم این است که اسپیلبرگ چقدر تمام‌وکمال در خدمت داستانش است. بازی‌ها، فیلمنامه، کارگردانی و تصویرپردازی فیلم همگی درخشان‌اند. صحنه‌های مختلف فیلم، هرکدام شاهکاری‌اند در طراحی هنری، فیلم‌برداری، جلوه‌های ویژه و هدایت جمعیت.
