سریال مردعنکبوتی نوآر (Spider-Noir 2026)

• − فیلمنامه
• + بازیگری

حاصل همه‌ی این‌ها داستانی است که چنان از غافلگیری و هیجان واقعی خالی است که آدم را کرخت می‌کند. تنها تلاشش برای رسیدن به احساسی صادقانه، یعنی کشش اجتناب‌ناپذیر میان رایلی و خواننده‌ی زن، به جایی نمی‌رسد. (به زبان فیلم‌نوآر، از همان اول مرده است.) «اسپایدر-نوآر» این امتیاز را دارد که راحت و بی‌تکلف است و خودش هم از شوخی‌هایش خبر دارد؛ این‌ها، در کنار طراحی صحنه، ممکن است کم‌کم آدم را تسلیم خودش کنند. ... چیزی که به چشم می‌آید، به‌خاطر خویشتن‌داری نسبیِ بازی، دوست‌داشتنی‌بودن ذاتی کیج است؛ همان ویژگی‌ای که گاهی انگار از آن فرار می‌کند. در مجموع، گذراندن هشت قسمت در کنار او لذت‌بخش است.

• − فیلمنامه
• + موسیقی
• + فیلم‌برداری

خط‌های داستانیِ مختلف و درهم‌تنیده‌ی «Spider-Noir» به اندازه‌ی سریال تازه‌ی «The Penguin» گیرایی ندارند و آدم را از نظر حسی درگیر نمی‌کنند. بخش زیادی از لذتی که از سریال می‌برم، از اشاره‌های مداومش به فیلم‌های آن دوره می‌آید؛ از انتخاب موسیقی‌هایی مثل «Dream a Little Dream of Me» و فیلم‌برداریِ فضاسازش گرفته تا ادای دینش به فیلم‌هایی مثل «Below the Sea» (۱۹۳۳)، از دوره‌ی پیش از اجرای قانون تولید فیلم در هالیوود، با بازی رالف بلامی و فی ری، و «Great Guy» (۱۹۳۶) با بازی جیمز کاگنی.

• + فیلمنامه
• − شخصیت‌پردازی

مسئله فقط اکشن نبود؛ از همان اول هم انتظار نمی‌رفت اکشن سریال هم‌سطح فیلم‌هایی با بودجه‌های خیلی بیشتر باشد. بعضی لحظه‌های احساسی هم آن‌قدر اثرگذار نبودند و چندتا از شرورها کلیشه‌ای‌تر از حد انتظار از آب درآمدند. بااین‌حال، Spider-Noir داستانی موفق در این مسیر تازه‌ی لایواکشنِ مرد عنکبوتی است و امیدواریم در فصل دوم و ادامه‌ی مسیر، باز هم بهتر شود.

Spider-Noir خیلی به کلیشه‌های آشنای داستان‌های کارآگاهی وفادار می‌ماند، اما هیچ‌وقت حس‌وحال هجو ندارد. انگار جواب این سؤال است: «اگر کسی یک فیلم نوآرِ دهه‌ی ۱۹۳۰ درباره‌ی یک کارآگاه خصوصی با قدرت‌های عنکبوتی می‌ساخت، چه می‌شد؟» نمی‌توانم بگویم تایپ‌کردن این جمله چقدر لذت‌بخش است. هنوز هم نمی‌فهمم چطور ممکن است چنین سریالی وجود داشته باشد. اما چه خوب که وجود دارد.

• + فیلمنامه

فیلمنامه و بازی‌ها جسورانه به کلیشه و شخصیت‌پردازی کاریکاتوری نزدیک می‌شوند؛ اما چون کل سریال بازآفرینیِ سبک فیلم‌هایی است که بیش از سه‌ربع قرن پیش ساخته شده‌اند، تقریباً نمی‌شد از این کار دوری کرد و واقعاً هم ایرادی ندارد. (یک جورهایی، اصل ماجرا همین است.) ... اما اینکه داستان درباره‌ی چیست و چرا این اتفاق‌ها می‌افتند، هوشمندانه از کار درآمده و پایان‌بندی هم رضایت‌بخش است.

• + ریتم
• + فیلم‌برداری
• + فیلمنامه
• ± دیالوگ

در مجموع، فیلم آن‌قدر پرشتاب و سرگرم‌کننده است که می‌شود از این چیزها چشم‌پوشی کرد. همه‌چیز با سلیقه و اعتمادبه‌نفس فیلم‌برداری شده و فیلمنامه هم به‌اندازه کافی دیالوگ‌های تیز و کل‌کل‌های بامزه دارد تا فیلم را در چارچوب الگوهای قدیمی نگه دارد؛ هرچند کل‌کل میان زن‌ها و مردها گاهی به قلمرو کمدی اسکروبال می‌لغزد.

• − فیلمنامه
• + شخصیت‌پردازی
• + بازیگری

خوشبختانه، قهرمان‌های جسور سریال و سبک‌پردازی پرمایه‌اش آن‌قدر جذاب‌اند که ضعف‌های روایتش را جبران کنند. در واقع، Spider-Noir خیلی بهتر از آن چیزی از آب درآمده که حق داریم از یک اسپین‌آفِ سبک‌مایه انتظار داشته باشیم. کیج هم سزاوار تحسین فراوان است؛ او محور اصلی سریال است و همه‌چیز را سر پا نگه می‌دارد.

در نگاه اول، «Spider-Noir» شاید برای مخاطب عام زیادی سبک‌پردازی‌شده و برای طرفداران دوآتشه بیش از حد دور از پیشینه‌ی جاافتاده‌ی مجموعه به نظر برسد. اما هرکس حاضر باشد سریال را با قواعد خودش ببیند، احتمالاً غافلگیر می‌شود که ترکیب عجیب تقدیرگراییِ نوآر و قصه‌گوییِ کمیک‌بوکی چقدر خوب از کار درمی‌آید.

• − بازیگری
• − شخصیت‌پردازی

بهترین حرفی که می‌شود درباره‌ی Spider-Noir زد این است که تلاشی قابل‌احترام است، اما در نهایت شکست‌خورده. بازیگر نقش اصلی آشکارا قصد داشته شخصیتی بسازد که کاملاً شبیه یک انسان نباشد؛ اما حاصل کارش شخصیتی است که هیچ‌وقت واقعاً آدم به نظر نمی‌رسد.

• + بازیگری
• − فیلمنامه

بالاخره نیکلاس کیج را در نقش اصلیِ ابرقهرمانی‌ای می‌بینیم که انگار برایش ساخته شده: نقشی نامتعارف، عجیب‌وغریب و به‌جا کمی قدیمی‌مآب. اگر این فیلم ویژگی شاخصی داشته باشد، بازی متعهدانه‌ی اوست، هرچند کمی مهارشده؛ بازی‌ای که با فیلمنامه‌ای جسورتر و در مجموع کم‌تر تقلیدی، می‌توانست خیلی بهتر از این باشد.