شکست ۱۰۰ میلیون دلاری لایو اکشن «موانا»؛ زنگ خطر برای دیزنی

شکست تجاری فیلم لایو اکشن «موانا» (Moana) در گیشه، زنگ خطری جدی برای استراتژی‌های بازسازی‌محور دیزنی به شمار می‌رود. این فیلم که با امیدواری بسیاری به عنوان یکی از پروژه‌های بزرگ دیزنی روانه پرده سینماها شد، با ثبت فروش ۲۸۰.۴ میلیون دلاری در سطح جهانی، عملاً نتوانسته است هزینه‌های سرسام‌آور تولید خود را که به ۲۵۰ میلیون دلار می‌رسید، جبران کند.

واقعیتی تلخ در پسِ اعداد فروش

اگرچه در نگاه نخست، مبلغ ۲۸۰ میلیون دلار بیش از هزینه تولید فیلم است، اما واقعیت‌های اقتصادی صنعت سینما تصویری بسیار متفاوت را ترسیم می‌کنند. با کسر سهم ۵۰ درصدی سالن‌های سینما از فروش بلیت‌ها و افزودن هزینه‌های کلان بازاریابی و تبلیغات جهانی، این فیلم عملاً در مسیر ضرر قرار گرفته است. تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که دیزنی در نهایت با بیش از ۱۰۰ میلیون دلار زیان در این پروژه مواجه خواهد شد.

این شکست نشان‌دهنده آن است که مدل سودآوری فیلم‌های لایو اکشن، دیگر به سادگیِ گذشته نیست و مخاطبان اکنون با دقت بیشتری به آثار بازسازی شده نگاه می‌کنند. هزینه‌های تولید که به دلیل استفاده از فناوری‌های پیشرفته به‌شدت افزایش یافته، ریسک مالی این پروژه‌ها را به شدت بالا برده است.

قدرت بی‌رقیب فرنچایز انیمیشنی

در نقطه مقابل، این ناکامی اقتصادی لایو اکشن موانا، بار دیگر قدرت خیره‌کننده نسخه‌های انیمیشنی این فرنچایز را به رخ می‌کشد. در حالی که لایو اکشن این اثر با شکست مواجه شده، دو انیمیشن پیشین این مجموعه توانسته‌اند در مجموع بیش از ۲.۷ میلیارد دلار در گیشه جهانی کسب کنند.

موفقیت خیره‌کننده دنباله انیمیشنی که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد و به تنهایی از مرز یک میلیارد دلار فروش عبور کرد، نشان می‌دهد که محبوبیت شخصیت‌های «موانا» همچنان در قالب انیمیشن تضمین‌کننده سودهای کلان برای دیزنی است. این تفاوت فاحش، بیانگر آن است که روح و جهان‌بینی اثر اصلی، پیوند عمیق‌تری با مدیوم انیمیشن دارد.

درسی برای آینده بازسازی‌های دیزنی

این تجربه برای دیزنی نشان می‌دهد که برندسازی و محبوبیت شخصیت‌ها، لزوماً به معنای انتقال موفق آن‌ها به دنیای لایو اکشن نیست. در حالی که برخی از بازسازی‌های پیشین دیزنی موفقیت‌های مالی خوبی داشتند، لایو اکشن موانا ثابت کرد که تکرار یک فرمول موفق در قالبی متفاوت، می‌تواند به جای خلق یک پدیده تازه، به نوعی «کپی‌برداری غیرضروری» تبدیل شود.

اکنون باید دید آیا دیزنی در پروژه‌های آینده خود تغییری در اولویت‌بندی‌های تولید خواهد داد یا همچنان به بازسازی آثار کلاسیک خود در قالب لایو اکشن ادامه می‌دهد. در هر صورت، ضرر سنگین این پروژه، بار دیگر بحث لزوم خلاقیت در بازسازی‌ها را در محافل سینمایی داغ کرده است.