-
پیشدرآمد در فیلم و سریال چیست؟ چگونه ساخته میشوند و چه تاثیری دارند؟ در این مقاله با انواع Prequel، مزایا و معایب آنها، و نمونههای موفق پیشدرآمد آشنا میشویم.
پیشدرآمد یا Prequel یکی از محبوبترین شیوههای گسترش جهان داستانی در صنعت فیلم و سریال است. این آثار، رویدادهایی را روایت میکنند که پیش از داستان اصلی رخ دادهاند و به مخاطب کمک میکنند گذشته شخصیتها، شکلگیری روابط و ریشه حوادث مهم را بهتر درک کند. در سالهای اخیر، رشد مجموعههای سینمایی و تلویزیونی بزرگ باعث شده استودیوها بیش از گذشته به ساخت پیشدرآمدها علاقهمند شوند؛ زیرا این آثار میتوانند بدون تکرار داستان اصلی، جهان داستانی را گسترش دهند. فیلم روگ وان: داستانی از جنگ ستارگان (Rogue One: A Star Wars Story) و سریال خاندان اژدها (House of the Dragon) از نمونههای موفق این رویکرد هستند.
اگر میخواهید با مفهوم پیشدرآمد، انواع آن، مزایا، چالشها و آینده این گونه آثار آشنا شوید، در ادامه این مقاله از پاراج با ما همراه باشید.
پیشدرآمد یا پریکوئل (Prequel) به اثری گفته میشود که پس از تولید یک فیلم یا سریال ساخته میشود، اما داستان آن از نظر زمانی پیش از وقایع اثر اصلی جریان دارد. واژه Prequel ترکیبی از پیشوند «Pre» به معنای قبل و واژه «Sequel» به معنای دنباله است. هدف اصلی از ساخت پیشدرآمد، نمایش ریشههای داستان، معرفی گذشته شخصیتها، توضیح اتفاقات مهمی که پیش از اثر اصلی رخ دادهاند و گسترش جهان داستانی است.
برخلاف دنبالهها که آینده شخصیتها را نشان میدهند، پیشدرآمدها به گذشته بازمیگردند. این آثار میتوانند به پرسشهای بیپاسخ مخاطبان پاسخ دهند، انگیزه شخصیتها را روشن کنند و زوایای جدیدی از داستان را به نمایش بگذارند. به همین دلیل، پیشدرآمدها به یکی از مهمترین ابزارهای توسعه فرنچایزهای سینمایی و تلویزیونی تبدیل شدهاند.
پیشدرآمدها همواره شکل یکسانی ندارند و بسته به هدف سازندگان، میتوانند بر شخصیتها، رویدادها یا حتی یک جهان داستانی کامل تمرکز کنند. در ادامه با مهمترین انواع پیشدرآمد آشنا میشویم.
در این نوع، تمرکز اصلی روی گذشته یک شخصیت مهم است. داستان نشان میدهد که او چگونه به فردی تبدیل شده که مخاطبان در اثر اصلی میشناسند. این شیوه معمولاً برای شخصیتهای محبوب یا پیچیده به کار میرود و به درک بهتر انگیزهها و تصمیمات آنها کمک میکند. فیلم هان سولو: داستانی از جنگ ستارگان (Solo: A Star Wars Story) نمونهای از پیشدرآمد شخصیتمحور است.
این آثار به اتفاقات مهمی میپردازند که زمینهساز داستان اصلی بودهاند. تمرکز کمتر روی یک شخصیت خاص و بیشتر بر رخدادهایی است که جهان داستانی را شکل دادهاند. مخاطب از طریق این نوع پیشدرآمد میتواند علت شکلگیری درگیریها یا تحولات مهم را درک کند. فیلم روگ وان: داستانی از جنگ ستارگان نمونه شناختهشده این دسته محسوب میشود.
هدف این نوع، گسترش جهان داستانی و معرفی تاریخ، فرهنگ و ساختارهای آن است. داستان ممکن است دههها یا حتی قرنها پیش از اثر اصلی اتفاق بیفتد و شخصیتهای جدیدی را معرفی کند. سریال خاندان اژدها نمونه موفقی از پیشدرآمد جهانساز به شمار میرود.
در این نوع، داستان بر منشأ یک گروه، سازمان، دشمن یا پدیده مهم تمرکز دارد. مخاطب با ریشههای شکلگیری عناصر مهم جهان داستانی آشنا میشود و بسیاری از ابهامات اثر اصلی پاسخ داده میشوند. فیلم ظهور سیاره میمونها (Rise of the Planet of the Apes) نمونهای از این رویکرد است.
پیشدرآمدها فرصتهای فراوانی برای گسترش داستان فراهم میکنند، اما در کنار مزایای متعدد، محدودیتها و چالشهایی نیز دارند که میتوانند بر کیفیت نهایی اثر تأثیر بگذارند.
یکی از مهمترین مزایای پیشدرآمد، گسترش جهان داستانی است. این آثار به مخاطب اجازه میدهند تاریخچه رویدادها و شخصیتها را بهتر بشناسد. همچنین میتوانند به سؤالاتی پاسخ دهند که سالها ذهن طرفداران را درگیر کرده است.
مزیت دیگر، بهرهبرداری از محبوبیت یک اثر موفق است. سازندگان بدون نیاز به خلق یک جهان کاملاً جدید، میتوانند داستانهای تازهای روایت کنند. پیشدرآمدها همچنین فرصت معرفی شخصیتهای جدید و توسعه ابعاد شخصیتی کاراکترهای قدیمی را فراهم میکنند.
یکی از بزرگترین چالشها این است که مخاطب معمولاً از سرنوشت بسیاری از شخصیتها و رویدادها اطلاع دارد. همین موضوع میتواند بخشی از هیجان داستان را کاهش دهد.
مشکل دیگر، وابستگی بیش از حد به نوستالژی است. برخی پیشدرآمدها بیش از آنکه داستان مستقلی داشته باشند، صرفاً به ارجاع دادن به اثر اصلی متکی هستند. علاوه بر این، هرگونه تناقض با داستان اصلی ممکن است باعث نارضایتی طرفداران شود. همچنین اگر سازندگان دلیل موجهی برای بازگشت به گذشته نداشته باشند، پیشدرآمد ممکن است اثری غیرضروری و صرفاً تجاری به نظر برسد.
در طول تاریخ سینما و تلویزیون، برخی پیشدرآمدها توانستهاند فراتر از انتظارات ظاهر شوند و حتی به اندازه آثار اصلی محبوب شوند.
فیلم روگ وان: داستانی از جنگ ستارگان پیشدرآمدی برای فیلم جنگ ستارگان: قسمت چهارم – امیدی تازه
فیلم هان سولو: داستانی از جنگ ستارگان پیشدرآمدی برای فیلم جنگ ستارگان
فیلم ظهور سیاره میمونها پیشدرآمدی برای فیلم سیاره میمونها
فیلم ایکسمن: کلاس اول (X-Men: First Class) پیشدرآمدی برای فیلم مردان ایکس (X-Men)
فیلم هابیت: سفر غیرمنتظره (The Hobbit: An Unexpected Journey) پیشدرآمدی برای سهگانه ارباب حلقهها
فیلم جانوران شگفتانگیز و زیستگاه آنها (Fantastic Beasts and Where to Find Them) پیشدرآمدی برای فیلمهای هری پاتر
سریال خاندان اژدها پیشدرآمدی برای سریال بازی تاج و تخت (Game of Thrones)
سریال بهتره با سال تماس بگیری (Better Call Saul) پیشدرآمدی برای سریال برکینگ بد (Breaking Bad)
سریال بیتس متل (Bates Motel) پیشدرآمدی برای فیلم روانی (Psycho)
سریال پیشتازان فضا: دیسکاوری (Star Trek: Discovery) پیشدرآمدی برای سریال پیشتازان فضا
سریال کریپتون (Krypton) پیشدرآمدی برای داستانهای سوپرمن (Superman)
چطور یک پیشدرآمد موفق بسازیم؟
نخستین گام، یافتن بخشی از داستان است که هنوز ظرفیت روایت داشته باشد و بتواند اطلاعات جدیدی به مخاطب ارائه کند.
سازندگان باید مشخص کنند مخاطبان درباره چه موضوعاتی کنجکاو هستند؛ مانند گذشته شخصیتها یا منشأ رویدادهای مهم.
تمام جزئیات داستانی باید با اثر اصلی هماهنگ باشند تا تناقضی در جهان داستانی ایجاد نشود.
یک پیشدرآمد موفق باید حتی برای مخاطبانی که اثر اصلی را ندیدهاند نیز جذاب و قابلفهم باشد.
در مرحله نهایی، نویسندگان باید از فرصت بازگشت به گذشته برای عمیقتر کردن شخصیتها و گسترش دنیای داستان استفاده کنند.
در این بخش برخی اشتباهات رایج درباره پیشدرآمد را با هم مرور میکنیم.
بسیاری تصور میکنند پیشدرآمد حتماً باید روی زندگی یک شخصیت تمرکز کند؛ در حالی که ممکن است درباره یک رویداد یا یک جهان داستانی باشد. سریال خاندان اژدها نمونهای است که بیشتر بر تاریخ یک خاندان تمرکز دارد تا یک شخصیت خاص.
گرچه مخاطب از نتیجه کلی آگاه است، اما مسیر رسیدن به آن نتیجه میتواند بسیار جذاب باشد. سریال بهتره با سال تماس بگیری نمونهای از این موضوع است.
برخی مخاطبان تصور میکنند پیشدرآمد همان بازسازی است. در حالی که بازسازی داستان قبلی را دوباره روایت میکند، اما پیشدرآمد داستانی تازه را در گذشته روایت میکند. فیلم روگ وان نمونه روشنی از این تفاوت است.
اگرچه انگیزههای تجاری وجود دارد، اما برخی پیشدرآمدها ارزش هنری بالایی دارند و جهان داستانی را غنیتر میکنند. سریال بهتره با سال تماس بگیری نمونه موفقی از این رویکرد است.
با گسترش فرنچایزهای بزرگ سینمایی و تلویزیونی، به نظر میرسد پیشدرآمدها همچنان جایگاه مهمی در صنعت سرگرمی داشته باشند. استودیوها به دنبال استفاده حداکثری از جهانهای داستانی محبوب هستند و پیشدرآمدها یکی از بهترین ابزارها برای تحقق این هدف محسوب میشوند. پیشرفت فناوریهای تولید، افزایش بودجه سریالهای استریمینگ و علاقه مخاطبان به کشف گذشته شخصیتها نیز به رشد این گونه کمک کرده است. با این حال، موفقیت آینده پیشدرآمدها به توانایی سازندگان در ارائه داستانهای تازه و پرهیز از تکرار وابسته خواهد بود.
سخن پایانیپیشدرآمدها فرصتی ارزشمند برای بازگشت به گذشته و کشف ریشههای داستانها، شخصیتها و رویدادهای مهم هستند. این آثار در صورت برخورداری از داستانی قوی و هدفی مشخص، میتوانند به اندازه اثر اصلی یا حتی بیشتر از آن مورد توجه قرار گیرند. در این مقاله با مفهوم پیشدرآمد، انواع آن، مزایا و معایب، نمونههای موفق و آینده این گونه آشنا شدیم. از اینکه تا پایان همراه ما بودید سپاسگزاریم. شما چه پیشدرآمدی را موفقتر از اثر اصلی میدانید؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.
