-
بازیگران مسن ایرانی سرمایههای سینمای این مرز و بوم هستند. آنها بهترین سالهای زندگی خود را صرف هنر کشور کردهاند و کولهباری از تجارب مختلف هستند. برخی از بازیگران سن بالا ستارگان نسلهای پیشین بودهاند و تا سالها هنرپیشگان نقش اول سینما و تلویزیون معرفی میشدند. این هنرپیشگان دیگر در دهه ۸۰ به بالای سن خود هستند و به مقام استادی در بازیگری رسیدهاند. حال پیرترین بازیگران ایران چه کسانی هستند؟
پیشکسوت شدن در هر شغلی و خصوصا بازیگری در سنین بالا اتفاق میافتد. بدین شکل که بازیگر مورد نظر با سالها تجربه که گاها به نیم قرن میرسد، در حوزه سینما، تلویزیون و تئاتر دیگر رفته رفته به مقام استادی میرسد. در این سن هنرپیشه دیگر معمولا ایفاگر نقشهای مکمل است و تنها تجربه و دانش خود را به مخاطب انتقال میدهد. دلیل این کار این است که اولا بازیگر دیگر توان و بنیه بازی در نقشهای اول را ندارد و ثانیا فضا باید برای هنرپیشههای جوانتر باز شود.
حال سوال پیش میآید که بازیگران مسن ایرانی چه کسانی هستند؟ در ادامه این مقاله مجله پاراج سری به لیست هنرپیشگان ایرانی میزنیم و افرادی که سن آنها بالای ۸۰ سال است را به شما معرفی میکنیم.
در فهرست پایین بازیگران پیشکسوت زن و مرد ایرانی را میبینید که چند سال دارند و همچنین نگاهی بر کارنامه هنری آنها میاندازیم. به نظر شما مسن ترین بازیگر ایران کیست؟
تاریخ تولد: ۴ اردیبهشت ۱۳۰۹
در معرفی بازیگران پیر ایران باید به منصور سپهرنیا اشاره کنیم. این هنرپیشه تا بدین لحظه پیرترین هنرپیشه اهل ایران محسوب میشود که فعالیت بازیگری را از سال ۱۳۳۳ آغاز کرد و به همراه محمد متوسلانی و گرشا رئوفی گروهی کمدی را تشکیل داد. آقای سپهرنیا با فیلم دختر شیرازی در سینما فعالیت خود را آغاز کرد و تا سال ۱۳۵۶ در سینمای ایران فعالیت کرد. آقای سپهرنیا با فیلم طوفان در شهر ما اثر ساموئل خاچیکیان به شهرت مطلوبی رسید. او در طی سالهای بازیگری خود بیش از ۱۰۱ فیلم بازی کرد و عمدتا بازیگری کمدی بود.
از جمله معروفترین آثار این بازیگر باید به فیلمهای خواب و خیال، شانس و عشق و تصادف، آقای شانس، کلاهمخملی، آنها زندگی را دوست داشتند، سه تفنگدار، مرد ده میلیون تومانی، داماد فراری، جنجال پول، زن وحشی وحشی، پسران قارون، اعجوبهها، غلام زنگی و حلقههای ازدواج از جمله آثار شاخص این هنرپیشه معروف هستند. جناب سپهرنیا اکنون در کالیفرنیا زندگی میکنند.
تاریخ تولد: ۱۵ بهمن ۱۳۱۳
علی نصیریان جز بازیگران مسن ایرانی هستند که در سال ۱۳۱۳ چشم به جهان گشود. وی علاوه بر بازیگری، سابقه کارگردانی و نمایشنامهنویسی نیز دارد. آقای نصیریان از سال ۱۳۲۹ با حضور در کلاسهای باربد و سپس در شرکت تئاتر سعدی بازیگری را آغاز نمود. سال بعد این بازیگر نمایشنامهنویسی را نیز آغاز کرد تا اینکه در نهایت از سال ۱۳۴۴ فعالیت رسمی تئاتر خود را در تماشاخانه سنگلج آغاز نمود. اولین فعالیت سینمایی وی فیلم گاو بود. او در سالهای پیش از انقلاب فیلمهای آقای هالو، ستارخان، پستچی و دایره مینا را بازی کرد. وی همچنین برای فیلم آقای هالو جایزه سپاس بهترین سناریو را دریافت کرد.
پس از انقلاب نیز علی نصیریان جز بازیگران برجسته کشور ایران شد. او دارای نشان درجه یک هنری شد و در سال ۱۳۸۰ به عنوان یکی از چهرههای ماندگار ایرانی در عرصه بازیگری انتخاب شد. علی نصیریان چهار بار نامزد جوایز جشنواره فجر در عناوین بهترین بازیگر نقش اول و مکمل مرد شده است. از میان آنها وی یکبار برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای مسخره باز و بهترین بازیگر نقش اول مرد برای فیلم هفت بهارنارنج شد. در حقیقت علی نصیریان مسنترین فردی است که توانست سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد دریافت کند. آثاری همچون شیر سنگی، سالهای خاکستر، شهرزاد و میوه ممنوعه از جمله کارهای برجسته وی هستند.
تاریخ تولد: سال ۱۳۱۶
سیروس ابراهیمزاده یکی از بازیگران باسابقه و شناختهشده تئاتر، سینما و تلویزیون ایران است که در سال ۱۳۱۶ در شهر اردبیل متولد شد. او پس از تحصیل در رشته زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه تهران، برای ادامه تحصیل راهی انگلستان شد و مدرک کارشناسی ارشد تئاتر و همچنین تحصیلاتی در زمینه موسیقی را در دانشگاه بیرمنگام گذراند. فعالیت حرفهای او از دهه ۱۳۴۰ در رادیو و تلویزیون آغاز شد و نخستین تجربه سینماییاش با فیلم «حسن کچل» به کارگردانی علی حاتمی رقم خورد.
ابراهیمزاده به دلیل تسلط بر بازی در نقشهای کمدی و شخصیتهای دوستداشتنی، جایگاه ویژهای در میان مخاطبان پیدا کرده است. او در آثار ماندگاری همچون «آرایشگاه زیبا»، «آشپزباشی»، «ساختمان پزشکان»، «مکس»، «شمعی در باد» و «کمالالملک» حضور داشته است. بسیاری از مخاطبان نسل جدید او را با نقشهای خاطرهانگیزش در سریالهای «ساختمان پزشکان» و «آشپزباشی» میشناسند. علاوه بر بازیگری، در زمینه نمایشنامهنویسی، ترجمه و فعالیتهای فرهنگی نیز کارنامه قابل توجهی دارد. بیش از پنج دهه حضور مستمر در عرصه هنر باعث شده است نام او در کنار برجستهترین بازیگران مسن ایرانی مرد قرار گیرد و از او به عنوان یکی از چهرههای ماندگار نسل پیشکسوت بازیگری ایران یاد شود. هرچند شهرت او بیشتر حاصل کیفیت و تداوم فعالیت هنریاش است تا جوایز متعدد، اما جایگاهش در تاریخ تئاتر و تلویزیون ایران انکارناپذیر است.
تاریخ تولد: ۲۰ اسفند ۱۳۱۶
بهروز وثوقی از جمله پیرترین بازیگران ایران است که روز یکی از درخشانترین ستارگان سینمای ایران محسوب میشد. این هنرپیشه زمانی که تنها ۱۸ سال داشت با معرفی مسعود صمدی وارد سینمای ایران شد. اولین فیلم وی طوفان در شهر داشت و سپس با فیلم صد کیلو داماد توانست دیده شود. تا سال ۱۳۴۸ آقای وثوقی با سرعت کمی پیشرفت میکرد، اما وقتی در فیلم قیصر مسعود کیمیایی ایفای نقش پیدا کرد، توانست تبدیل به یکی از ستارگان فیلم فارسی شود. این بازیگر در ادارههای بهداشت و مالیات و همچنین رادیو حضور داشت. وی علاوه بر اینکه هنرپیشه مطرحی است، صدای زیبایی نیز دارد. آقای وثوقی در طی سالهای بازیگری خود صاحب جوایز مختلفی از جمله دو تندیس سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد برای فیلمهای قیصر و رضا موتوری و دو جایزه بز بالدار جشنواره جهانی فیلم تهران برای فیلم گوزنها دریافت کرد. موفقیت وی در ایفای نقش قیصر به حدی بود که به آقای وثوقی لقب «قیصر سینمای ایران» را دادند.
بهروز وثوقی پس از انقلاب از ایران رفت و فعالیتهای وی عمدتا بین سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۶ بودند. از جمله آثار معروف دیگر وی سوتهدلان، ذبیح، کندو، بلوچ، تنگسیر، همسفر، ممل آمریکایی، دشنه، طوقی، سازش، کاروانها، ملکوت، گرگ بیزار، فرار از تله و قهرمانان هستند.
تاریخ تولد: ۲۹ آبان ۱۳۱۷
از جمله مسن ترین بازیگران ایران باید به اردشیر کاظمی اشاره کنیم. مدتها تاریخ تولد وی به اشتباه گفته میشد و او را پیرترین بازیگر ایراان میخواندند تا اینکه خود آقای کاظمی تاریخ تولد خود را اصلاح کرد. وی از سال ۱۳۴۸ وارد دنیای بازیگری شد و اولین فیلم خود طلوع را در سال بعد بازی کرد. آقای کاظمی بعد از این اثر تا دهه ۸۰ فیلم یا سریال خاصی بازی نکرده. در حقیقت این هنرپیشه بیشتر نقشهای کوتاه و طنز در آثار مختلف بازی میکند. آثاری همچون یادداشتهای کودکی، نون و ریحون، خوشنشینها، دودکش، لیسانسهها، دایره زنگی، پسر آدم، دختر حوا، پوپک و مش ماشاالله، سن پطرزبورگ، بوسیدن روی ماه و دینامیت از جمله آثار شاخص این هنرپیشه هستند.
تاریخ تولد: ۱۳۱۸
اگر بخواهیم به پیرترین زن ایران در حوزه بازیگری اشاره کنیم، خانم کتایون امیرابراهیمی همین فرد است. وی در سال ۱۳۱۸ چشم به جهان گشود. او بازیگری را از سالهای دبیرستان به کمک شوهرعمه خود در عرصه تئاتر آغاز کرد. سپس در سال ۱۳۴۲ با فیلم تار عنکبوت مقابل دوربین رفت. او با فیلم حسن کچل به شهرت رسید و تا پیش از انقلاب در ۴۸ فیلم حضوری پررنگ داشت. بعد از انقلاب فعالیتهای این بازیگر محدود شدند و وی دیگر به جز چند فیلم و سریال در آثار دیگری بازی نکرد. فیلم و سریالهایی مثل بده در راه خدا، درختان ایستاده میمیرند، ازدواج ایرانی، کوچه اقاقیا، بازنده، ورود آقایان ممنوع، بدون شرح، من یک مستاجرم و زیر هشت از جمله آثار شاخص وی هستند.
تاریخ تولد: ۲ آذر ۱۳۱۹
مولود ملاقاسم معروف به ثریا قاسمی یکی از پیرترین بازیگران ایران محسوب میشود که جز برجستهترین بازیگران زن مسن است. او دختر مرحوم حمیده خیرآبادی (نادره) است و از سال ۱۳۴۰ فعالیت خود را با گویندگی رادیو و دوبله آغاز کرد تا اینکه وارد تئاتر شد. اولین فیلم دیده شده ثریا قاسمی آرامش در حضور دیگران بود که توانست او را مطرح کند. این بازیگر سپس برخلاف مادر خود ترجیح داد در سینما پیش از انقلاب تمرکز خود را بر ردی دوبله و گویندگی بگذارد تا اینکه بعد از انقلاب باری دیگد فعالیت خود را از سر گرفت. این هنرپیشه تا کنون دوبار برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول و مکمل زن در سینما برای فیلمهای مارال و ویلاییها شده است.
وجه تمایز خانم قاسمی با سایر بازیگران این است که وی با وجود اینکه در دهه ۸۰ زندگی خود قرار دارد، باز هم همچنان پرکار است و به خوبی از پس ایفای نقشهای خود برمیآید. او علاوه بر جوایز داخلی خود، برای بازی در فیلم ویلاییها برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن از جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک شد. از جمله برجستهترین آثار وی باید به در پناه تو، در قلب من، شب دهم، او یک فرشته بود، صاحبدلان، جراحت، نابرده رنج، فریبا، دختر شیرینیفروش، پدر آن دیگری، سایه و حرف آخر اشاره کنیم.
تاریخ تولد: ۲۷ آبان ۱۳۲۰
فرامرز قریبیان از بازیگران مرد ایرانی بالای 70 سال است که در این لیست از وی یاد میکنیم. او یکی از ستارگان سینما در زمانه خود بود که با ایفای نقشهای برجستهاش شناخته میشود. آقای قریبیان در سال ۱۳۳۷ با حمایت ساموئل خاچیکیان وارد حوزه بازیگری شد و نخست در فیلم مستوره ایفای نقش پیدا کرد. وی بعد از آن با فیلم بیگانه بیا اثر مسعود کیمیایی تونست دیده شود تا اینکه برای ایفای نقش در فیلن خاک برنده بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره سپاس شد. وی سپس در فیلم گوزنها حضور پیدا کرد و توانست مطرح شود. بعد از انقلاب نیز فرامرز قریبیان به کار خود ادامه داد. او ۷ بار در حوزههای مختلف نامزد جایزه سیمرغ بلورین شده است و از میان آنها توانست سه بار برای ترن، بندر مهآلود و مرد بارانی برنده جایزه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد جشنواره فیلم فجر شود.
از جمله آثار شاخص این هنرپیشه باید به سایههای بلند باد، سمندر، جدال در تاسوکی، کانی مانگا، ردپای گرگ، بندر مهآلود، یاغی، مرد بارانی، رقص در غبار، شهر زیبا، گناهکاران و خروج اشاره کنیم. این بازیگر در سال ۱۳۹۸ تصمیم گرفت تا از بازیگری کنارهگیری کند.
تاریخ تولد: ۱ دی ۱۳۲۰
رابعه مدنی از جمله پیرترین بازیگران ایران در میان خانمها مادر امیرشهاب رضویان کارگردان سینما و تلویزیون است. وی بازنشسته آموزش و پرورش است و نخستین بار در سال ۱۳۸۰ وارد عرصه بازیگری شد. اولین فیلم این بانو سفر مردان خاکستری نام داشت که به کارگردانی پسرش ساخته شد. این بازیگر تا کنون در فیلمها و سریالهاب مختلفی حضود پیدا کرده است. مشهورترین کار خانم مدنی سریال وضعیت سفید نام داشت که باعث شهرت زیاد این بازیگر شد. او در نقش مادر و مادربزرگی مهربان چنان خوش درخشید که نقش وی در ذهن مخاطب باقی ماند. از آثار دیگر وی باید به مینای شهر خاموش، بوسیدن روی ماه، انارهای نارس، شکار حلزون، بیبدن، رهایم کن و مانکن اشاره کنیم.
تاریخ تولد: ۲۰ تیر ۱۳۲۱
مهدی فخیم زاده از جمله بازیگران مرد ایرانی بالای 60 سال است که در سال ۱۳۲۱ متولد شد. او علاوه بر بازیگری در حوزه کارگردانی و فیلمنامهنویسی شهرت زیادی دارد. شروع فعالیت بازیگری وی از سال ۱۳۴۷ با تئاتر بود. سپس با حضور در فیلم تپلی کار خود را در سینما شروع کرد. مهدی فخیم زاده آماده بدنی بالایی داشت و به همین دلیل برای نقشهای اکشن انتخاب میشد. او دارای دان ۶ کاراته است و تا کنون توانسته یک سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، در جشنواره فیلم فجر برای فیلم تاواریش بازی کند. او همچنین دارای دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه در جشنواره فبلم فجر برای فیلم شتابزده نیز شده است.
این بازیگر و کارگردان سازنده آثار شاخصی همچون تنهاترین سردار، ولایت عشق، خواب و بیدار، هم نفس، حس سوم، بیصدا فریاد کن، ساختمان ۸۵ و فوق سری شده است. به علاوه وی در فیلمهای به دادم برس رفیق، میراث من جنون، مسافران مهتاب، آذر، شهدخت، پرویز و دیگران و سوء تفاهم ایفتی نقش داشته است.
تاریخ تولد: ۲۹ دی ۱۳۲۳
گیتی معینی یکی از بازیگران باسابقه سینما و تلویزیون ایران است که در ۲۹ دی ۱۳۲۳ در شهر کرمانشاه متولد شد. علاقه او به هنر از سالهای جوانی شکل گرفت و فعالیت هنری خود را ابتدا در رادیو آغاز کرد. او زیر نظر استادانی همچون اکبر مشکینی و عباس مصدق با فنون گویندگی و نمایش رادیویی آشنا شد و بعدها وارد عرصه بازیگری شد. فعالیت حرفهای او در تلویزیون از اوایل دهه ۱۳۷۰ آغاز شد و نخستین تجربه سینماییاش با فیلم «حسرت» در سال ۱۳۷۳ رقم خورد.
گیتی معینی به دلیل توانایی در ایفای نقشهای مادرانه، طنز و شخصیتهای صمیمی و مردمی، به یکی از چهرههای محبوب تلویزیون تبدیل شد. او در آثار شناختهشدهای همچون «آینه عبرت»، «متهم گریخت»، «ترش و شیرین»، «بزنگاه»، «چاردیواری»، «گشت ارشاد»، «توفیق اجباری» و «چند میگیری گریه کنی» حضور داشته است. بسیاری از مخاطبان او را با نقشهای شیرین و بهیادماندنیاش در مجموعههای طنز تلویزیونی میشناسند. معینی همچنین برای بازی در فیلم کوتاه «همه چیز در معرض فروش» موفق به دریافت جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن از یک جشنواره فیلم در انگلستان شد که از مهمترین افتخارات حرفهای او به شمار میرود. امروزه نام او در میان شناختهشدهترین بازیگران زن ایرانی بالای ۷۰ سال دیده میشود و همچنان از چهرههای محبوب نسل پیشکسوت بازیگری ایران محسوب میشود.
سخن پایانیاین مقاله مختص معرفی بازیگران مسن ایرانی بود و دانستیم پیرترین بازیگر ایران کیست. همانطور که مشاهده کردید، بسیاری از این هنرپیشگان در سینمای پیش از انقلاب نیز حضور داشتند و حتی برخی ستارگان آن زمان بودند. پیرترین بازیگران ایران دارای کولهباری از تجارب مختلف هستند که اکنون به مقام استادی رسیدهاند و برخی حتی الگوی بازیگران نسل جوان محسوب میشوند. پیشکسوتان هر سینما در واقع آبروی آن سینما هستند و باید تا زمانی که امکانش وجود دارد، از آنها درس آموخت. کدام یک از بازیگران فوق را بیشتر دوست دارید؟ از همراهی شما تا پایان این مطلب متشکریم.
علی نصیریان
بهروز وثوقی
اردشیر کاظمی
فرامرز قریبیان
رابعه مدنی
مهدی فخیم زاده
گیتی معینی
سیروس ابراهیم زاده
ثریا قاسمی