-
صنعت سریالسازی پس از انقلاب در کشور ایران رونق زیادی گرفت و پیش از آن بیشتر تمرکز فیلمسازان روی آثار سینمایی بود. اما بعدها با تغییر سلیقه ها کارگردانان دست به ساخت آثار مختلف و به ویژه تاریخی در ایران زدند. سریال های تاریخی جز موردعلاقهترین آثار برای ایرانیان هستند و فضای آنان را بسیار میپسندند. اما آیا تا کنون فکر کردهاید بهترین سریالهای تاریخی ایرانی کدام عناوین هستند؟
کشور ایران دارای تاریخی کهن است و حتی به عقیده برخی از افراد این کشور تاریخ تاسیس ندارد، زیرا از زمانی که تمدن بوده، ایران نیز بوده است. البته این بحث بسیار تخصصی است و باید قضاوت درباره آن را به تاریخدانان بسپاریم. تاریخچه سریالسازی ایران به دهه 40 خورشیدی برمیگردد. اما از آنجایی که پیش از انقلاب دیدن سریال به شکل امروز متداول نبود، اکثر سریالهای معروف به بعد از انقلاب تعلق دارند. پس از انقلاب نیز سریال های تاریخی ایرانی بسیار مورد توجه قرار گرفتند. این آثار اکثرا یا درباره تاریخ اسلام ساخته میشدند و یا مربوط به دورههای قاجار و پهلوی بودند. برخی از این مجموعهها چنان خوشساخت و باکیفیت هستند که هنوز پس از سالها برای مخاطب جذابیت دارند. در این مقاله پاراج با معرفی بهترین سریالهای تاریخیهمراه شما هستیم.
در در ادامه به معرفی بهترین سریال های ایرانی در ژانر تاریخی می پردازیم.
سریال سنجرخان از جمله جدیدترین سریال های تاریخی ایرانی محسوب میشود. این سریال مربوط به اواخر دوره پادشاهی قاجار بوده و داستان سنجرخان وزیری را روایت میکند که در آن برهه تاریخی با نام سردار اعظم شناخته میشود. این شخصیت یکی از مبارزان بزرگ و آزادیخواه در دوره قاجاریه به شمار میرود که از طرفی به عنوان نمادی از مقاومت و ایستادگی را در فرهنگ کردها به نمایش گذاشته میشود. سریال سنجرخان داستان مقاومت این شخصیت در برابر نفوذ و دسیسه نیروهای انگلستان و روس را به تصویر میکشد که در منطقه کردستان به وقوع میپیوندد.
این اثر از سریالهای پربازدید شبکه یک در سال 1402 محسوب میشود که در اواخر این سال پخش شده و حدود 22 قسمت به طول میانجامد. کارگردان این سریال، همانطور که از چنین سبک و موضوعی انتظار میرود، محمدحسین لطیفی بوده که پیشتر به خاطر سریالهای دودکش، صاحبدلان و تنهایی لیلا شناخته میشود. سنجرخان نمونه بارزی از سریال ایرانی دوران قاجار محسوب میشود.
برای بهتر به تصویر کشیدن یک سریال که با موضوع مردمان کردنشین منطقه کردستان، ساخته شده است؛ محمدحسین لطیفی از هنرمندان و استعدادهای مربوط به این منطقه استفاده کرده است، که صدالبته در ارتباط بهتر مخاطب با این اثر نیز تاثیر فراوانی داشته است و گویش دلنشین مردمان این منطقه نیز بر این امر موثر بوده است. با این حال در این فیلم اسامی دیگری از بازیگران مطرح سینما و تلویزیون ایران نیز دیده میشود که از میان آنها میتوان به محمود پاک نیت، احمد نجفی، پیام دهکردی و علی اوسیوند اشاره کرد.
نردبام آسمان را میتوان یک سریال گمنام اما جذاب با داستانی تاریخی و واقعی معرفی کرد. این سریال که ساخته محمدحسین لطیفی و به نویسندگی حامد عنقا است، زندگی غیاثالدین جمشید کاشانی، اخترشناس و ریاضیدان ایرانی را روایت میکند. این مجموعه داستان زندگی این شخصیت برجسته را از بدو تولد تا زمان مرگش بهتصویر میکشد و یک نمونه تمام و کمال از تاریخچه گرانقدر دانشمندان و تاریخ کشور است.
مجموعه نردبام آسمان داستان زندگی پسر مسعود طبیب که یک کودک بازیگوش و بهشدت کنجکاو است را نشان میدهد که همان هوش زیاد باعث دردسرهای متعددی برای این کودک و خانوادهاش میشود. این سریال بخش خاصی از تاریخ را که فقط در کتابها به آن پرداخته میشود بیان میکند و فرق هوش دانشمندان و تبحر آنها را نسبت به مردم زمانه خود بهخوبی نشان میدهد. از بازیگران این سریال میتوان به وحید جلیلوند، برزو ارجمند، رحیم نوروزی، ویشکا آسایش و شبنم قلیخانی اشاره کرد.
در این فیلم شخصیتهای جالب و زیادی از جمله حاکم کاشان، داروغه این شهر، یک جادوگر و الغ بیگ یکی از پادشاهان تیموری وجود دارند که کنشها و رفتارهای هرکدام در مواجهه با علم و پیشگوییهای اخترشناسانه غیاثالدین قابل توجه است. این سریال علاوه بر پرداختن به زندگی علمی این دانشمند، بخشی از زندگی شخصی غیاثالدین و داستان عشق او را هم نمایش میدهد. این سریال چهارمین تجربه تلویزیونی لطیفی بود که اثری متفاوت نسبت به سریالهای قبلی او محسوب میشود.
بانوی عمارت یکی از سریال های تاریخی ایرانی در سالهای اخیر تلویزیون است که با جذابیتی مثال زدنی، مخاطبان زیادی را به خود جذب کرد. این سریال با روایت داستانی از زندگی یک شاهزاده قجری و دلبستگی او به دختر یک تاجر و نیم نگاهی به وقایع تاریخی دوره ناصرالدین شاه و بعد از آن مظفرالدین شاه، ساخته شده است. شازده ارسلان قجری نمونه یکی از شاهزادههای دوران قاجار است که با داشتن خون سلطنتی، جایگاهی خاص در بین بزرگان شهر دارد. از طرفی دیگر او به دنبال یک موقعیت سیاسی برای بهتر کردن جایگاه خود میگردد ولی در این بین با مشکلات زیادی روبرو میشود.
این سریال قاجاری بخش زیادی از فرهنگ آن برهه تاریخی، نحوه پوشش، تعاملات افراد و جایگاه اجتماعی مشاغل و افراد را بهتصویر میکشد و با داشتن قالبی عاشقانه و داستانی جذاب، تبدیل به یک اثر دیدنی شده است. بازی جذاب حسام منظور در نقش شازده ارسلان و مریم مومن در نقش فخرالزمان این دو بازیگر را به ستارگانی نام آشنا در بین مخاطبان تلویزیون تبدیل کرد.
بانوی عمارت در کنار پرداختن به وضعیت اجتماعی و سیاسی مردم، یک داستان جذاب عاشقانه با پرداختن به نحوه رشد و بلوغ شخصیتها دارد. این سریال عشق و وفاداری را تنها راه موفقیت در برابر دیوهای پلیدی همچون خیانت، بدعهدی، ناجوانمردی و دسیسه میداند و با نشان دادن این موضوع که هیچ انسانی کامل نیست، ضعفهای هر شخصیت و تغییرات آنها را بهخوبی بهتصویر میکشد.
بسیاری از سریال های ایرانی تاریخی با حضور یک شخصیت زن در مرکز داستان شکل میگیرد و جیران نیز این مرکزیت را به شخصیت زنی داده است که در زمان پادشاهی ناصرالدین شاه، توانست تا دل این شاه را برباید و نام خود را در تاریخ پادشاهی قاجار حکاکی کند. خدیجهخانم تجریشی زنی روستایی بود که ناصرالدین شاه به شکل اتفاقی او را ملاقات نمود، ولی بهطرز عجیبی به این زن علاقهمند شد و قصد ازدواج با او را پیدا کرد و نام جیران را هم خود پادشاه بر روی او قرار داد. داستان سریال جیران نزدیک به 6 سال به طول میانجامد.
این سریال یکی از شلوغترین سریالهایی است که در طی چند سال اخیر ساخته شده و کمتر میتوان حضور شخصیتی مهم را در این سریال دید که نقش او را یکی از بازیگران مطرح کشورمان بازی نکرده باشد. جیران حدود 14 ماه در وضعیت پخش هفتگی قرار داشت و در تمامی این این برهه زمانی توانست تا طرفداران خودش را به خوبی حفظ کند و موقعیتش را از دست ندهد.
در میان داستانهای قرآنی، دستهای از روایات وجود دارند که مختص به داستان پیامبران و قوم آنها نیستند. روایت اصحاب کهف دقیقا چنین داستانی است که در قرآن بهطور کامل به آن اشاره و روایت شده، ولی مختص به گروهی از انسانها میباشد که با معجزهای بزرگ مواجه میشوند که آنها را به 300 سال بعد از دوران زندگی خود منتقل میکنند. مردان آنجلس سریالی است که نهتنها هواداران و عاشقان سریال های مذهبی آن را دوست دارند، بلکه حتی طرفداران سریالهای تاریخی را به خود جذب میکند.
در این سریال حاکم کشور روم قصد بازدید از فیلادلفیا که یکی از ایالتهای اصلی کشور روم به شمار میرود، را دارد. در این برهه زمانی، در این کشور مخالفت شدیدی با دین مسیحیت وجود دارد و نهتنها حاکم کشور، بلکه فرماندار این ایالت نیز با مسیحیان به سختی برخورد میکنند. در این حین که امپراطور برای بازدید از کاخ فرماندار حاضر شده است، دستهای از اشراف زادگان خداپرست به فرماندهی ماکسیمیلیان به مخالفت با حاکم بر میخیزند و به همین علت، زندانی و آماده اعدام میشوند. اما بخت با آنها یار بوده و موفق به فرار و پناه گرفتن در یک غار میشوند.
این سریال در 18 قسمت و در برهه زمانی سالهای 1376 تا 1377 به نمایش درآمد و بازخورد مردمی خوبی را هم تجربه کرد. کارگردانی این اثر بر عهده زنده یاد فرجالله سلحشور بوده و اولین بار در شبکه یک سیما به نمایش درآمد. بازیگرانی از جمله جعفر دهقان، مهتاب کرامتی، جهانبخش سلطانی، حسین یاری و رضا توکلی در این فیلم ایفای نقش میکنند.
در میان تمامی سریالها و فیلمهایی که با مضمون وقایع اولیه و دوران ظهور اسلام ساخته شده است، تنهاترین سردار یکی از بهترین نمونهها شناخته میشود که طرفداران سریالهای تلویزیونی دهه 60 و 70 در ذهن خود به نیکویی از آن یاد میکنند. تنهاترین سردار داستان امام حسن(ع)، دومین امام شیعیان و مقابله با حکومت آن برهه زمانی که به دست معاویه قرار داشت را به تصویر میکشد.
سیر داستانی این سریال از زمان به شهادت رسیدن امام علی(ع)، پدر امام حسن آغاز شده و تا زمان شهادت امام حسن به طول میانجامد و دیدن این سریال برای افرادی که به روایتهای این دوره از تاریخ علاقهمند هستند بسیار عالی است. با وجود اینکه تنهاترین سردار در زمان ساخت خودش توانست جزو بهترین سریالهای دهه 70 باشد ولی به دلایل شلوغی آن سالها از فیلمهای مذهبی، تنهاترین سردار نتوانست به ماندگاری فیلمهایی از قبیل یوسف پیامبر برسد. این مسئله شاید بر شناخته شدن این سریال در این زمان تاثیر گذاشته باشد، اما بدون شک نمیتواند مانع از زیباییهای این سریال شود.
اگرچه داستان این سریال در مورد شخصیت امام حسن میباشد، اما بخش زیادی از اتفاقات درون سریال در اطراف و حول محور شخصیتهای منفی از قبیل معاویه بن ابوسفیان و عمروعاص و حامیان این شخصیتهای تاریخی قرار دارد. در تنهاترین سردار ما با دیدی متفاوت از سایر روایتها مواجه هستیم که دوربین در مواقع بسیاری در مقابل شخصیتهای منفی قرار دارد و تصمیمات و ذهنیت این شخصیتها و چرایی تبدیل شدنشان به نقش تاریک داستان را بازگو میکند. بازیگرانی از قبیل ابوالفضل پورعرب، اکبر زنجانپور، حسین گیل، داوود رشیدی، افسانه بایگان و صدالبته مهدی فخیم زاده (در ایفای نقش بینظیر شمر) در این سریال حاضر هستند.
مختارنامه سریال تاریخی نام آشنای تلویزیون کشورمان، یکی از آثار برتر با نگاهی خاص به زندگینامه یکی از برجستهترین شیعیان تاریخ است. این مجموعه تلویزیونی روایتگر تاریخ اسلام در سالهای زخمی شدن و شهادت امام حسن (ع)، تا شهادت امام حسین (ع) و سپس دوره قیام مختار و حوادث آن دوره است. مختارنامه یکی از کارهای پرهزینه و محبوب تلویزیون در بین مخاطبان به حساب میآید.
این مجموعه داستان بخش مهمی از تاریخ اسلام را با بررسی ابعاد شخصیتی مختار، کنشهای تاریخی او و مهمترین اقدامش یعنی قیام سال 66 قمری، با در برگرفتن داستان زندگی افراد تاثیرگذار آن دوره تاریخی، روایت میکند. داستان از جایی شروع میشود که مختار در سالهای جوانی عمر خود شمشیر را کنار گذاشته و به کار زراعت مشغول است، در حالیکه شخصیت باهوش و سیاستمدارش در چهره و حرکاتش پیداست و مخاطب را از همان ابتدا با یک فرد مرموز و جالب روبرو میکند.
در ادامه فیلم هم به تصمیمات مختار در دوره زخمی شدن امام حسن (ع) تا فرستادن نامه به امام حسین (ع) و تصمیم بر قیام و گرفتن انتقام از قاتلین کربلا، پرداخته میشود. این فیلم با بازیگران مطرح و بازیگری درخشان آنها، لوکیشنهای سخت و خاص، دیالوگهای به یادماندنی و عمیق، تبدیل به بهترین اثر تاریخی تلویزیونی شده که از استقبال هر ساله مخاطبان در بازپخشهای این فیلم، از کهنه نشدن مختارنامه در بین مردم خبر میدهد.
سریالی که زمانی قرار بود نام "روزی روزگاری عاشقی" را با خود داشته باشد، در نهایت با عنوان شهرزاد در مقابل چشم بینندگان قرار گرفت. شهرزاد از بهترین سریالهای تاریخی ایرانی بود که هم از جنبه روایت عاشقانه خود بسیار مورد توجه قرار گرفت و هم از زاویه ایفای نقش ترانه علیدوستی در قامت شخصیت شهرزاد. در این سریال علیدوستی نقش شخصیتی را برعهده دارد که با مردی به نام فرهاد وارد یک رابطه عاشقانه میشود، اما همچون سایر داستانهای عاشقانه و درام، قرار نیست که این داستان هم به خوبی پیش برود.
پدر شهرزاد و فرهاد، هردو از حامیان و افراد تابع شخصی بانفوذ به نام بزرگآقا هستند که در آن زمان از روایت فیلم از قدرت زیادی برخوردار بوده است و تا حد زیادی آینده این دو شخصیت را هم به چالش میکشد. در شرایطی که شهرزاد و فرهاد قصد ازدواج و تشکیل زندگی را با یکدیگر دارند، کشور دچار مشکلاتی از قبیل کودتای سیاه میشود که خواسته یا ناخواسته زندگی این دو را هم تحت شعاع قرار میدهد.
این سریال از آثاری محسوب میشود که زیر پرچم سبکهای عاشقانه، درام و تاریخی قرار میگیرد. همچنین شهرزاد را میتوان یکی از پرفروشترین و محبوبترین سریالهای شبکه نمایش خانگی به حساب آورد که دیسکهای بیشمار آن حتی در فروشگاهها و سوپرمارکتها نیز فروش قابل توجهی داشتند. اگرچه این محبوبیت و شناخته شدن تا حد زیادی به ایفای نقش بازیگران این سریال از جمله ترانه علیدوستی، مصطفی زمانی، شهاب حسینی و پریناز ایزدیار مرتبط است، اما نمیتوان تاثیر کارگردانی حسن فتحی را در نادیده گرفت که قطعا در پردازش درام در هر 3 فصل بینظیر است.
یکی دیگر از مجموعههای بسیار پرطرفدار تاریخی که پس از پایان پخش هم هر ساله از شبکههای مختلف بازپخش میشود، سریال یوسف پیامبر (ع) است. این فیلم روایت یکی از آشناترین پیامبران الهی از پیش از تولد تا سالهای میانی عمرش را روایت میکند. این کار ماندگار که در سال 1387 از شبکه یک تلویزیون روی آنتن رفت، داستانی جذاب و دیدنی دارد.
حضرت یوسف (ع) که یکی از پیامبران الهی و فرزند حضرت یعقوب (ع) است، از همان کودکی محبوب پدر بوده و چهره زیبایش و حساسیتی که پدر روی او دارد، باعث حسادت برادران بزرگترش میشود. داستان تا جایی پیش میرود برادران کمر به قتل یوسف (ع) میبندند اما در نهایت با انداختن او در چاه راضی میشوند. قسمت جذاب و جالب این مجموعه بعد از خلاص شدن این پیامبر از چاه و نحوه از فرش به عرش رسیدن اوست. چگونگی زندگی کودکی تا بزرگسالی حضرت یوسف (ع) در مصر، داستان دلباختگی زلیخا و رسیدن این پیامبر به مقام عزیزی مصر، بخش اصلی روایت این مجموعه درخشان است.
بازیگران برجستهای همچون کتایون ریاحی، محمود پاکنیت، رحیم نوروزی، عباس امیری و جعفر دهقان در این فیلم ایفای نقش کردند. مصطفی زمانی هم پس از بازی در نقش حضرت یوسف (ع) توانست توجهات بسیاری را بهخود جلب کند و تبدیل به یکی از بازیگران محبوب ایرانی شود. گریمهای جذاب، لوکیشن و فضاهای خاص ساخته شده برای به تصویر کشیدن یک تصویر از مصر آن دوره، فیلمنامه جذاب و داستان واقعی و تاریخی، باعث شده تا یوسف پیامبر هم تبدیل به یکی دیگر از پادشاهان کم رقیب تلویزیون ایران شود.
یکی از مجموعههای بسیار برجسته در روایت برهه بسیار حساس تاریخ ایران، مجموعه در چشم باد است. این سریال جذاب با پرداختن به اتفاقات سالهای پایانی سلسله قاجار و قیام میرزا کوچک خان جنگلی تا دوره جنگ جهانی دوم و پس از آن دوره انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، رنج و سختی مردمان این دیار را در قالب یک سریال حماسی، به تصویر میکشد.
در چشم باد زندگی یک خانواده را در به عنوان نمادی از مردم دلاور و صبور گیلان روایت میکند و این داستان از زمان کودکی بیژن با بازی ارسلان قاسمی آغاز و تا پایان عمر این شخصیت به بازی پارسا پیروزفر ادامه مییابد. شخصیتهای این سریال در تمام لحظات تاریخی به بهترین شکل نقش بازی میکنند و انفعال شخصیتی در رفتار آنها دیده نمیشود. یکی از جذابیتهای سریال در چشم باد داستان دلبستگی و سرنوشت بهم گرهخورده بیژن و لیلی، دخترک تاجیک داستان است که دست روزگار بارها آنها را از هم جدا میکند اما آنها باز بهم برمیگردند.
بازیگران برجستهای همچون محمود پاکنیت، کامبیز دیرباز، پارسا پیروزفر، سعید نیکپور، محمدرضا هدایتی، اکبر عبدی و مرحومه ماهچهره خلیلی در این سریال نقش آفرینی میکنند. در چشم باد به قلم و کارگردانی مسعود جعفری جوزانی، در 44 قسمت و سال 1388 از شبکه یک سیما روی آنتن رفت. در چشم باد را میتوان جذابترین سریال تاریخی ایرانی در معرفی تاریخ دوران معاصر دانست.
مدار صفر درجه یکی از برترین سریال های تاریخی عاشقانه ایرانی است که به دستان پرتوان حسن فتحی ساخته شد. آقای فتحی کارنامه درخشانی در ساخت آثار عاشقانه و تاریخی دارد که مخاطب از تماشای آن لذت میبرد. به گفته برخی از منابع، مدار صفر درجه درباره زندگی عبدالحسین سرداری، دیپلمات دولت ایران در پاریس در زمان جنگ جهانی دوم، ساخته شده است. اما خود سریال هیچ اشاره مستقیمی به نام یا نشانههای وی ندارد. همچنین مدار صفر درجه نامی مشابه رمان احمد محمود دارد، ولی نکته جالب این است که به جز نام هیچ اشتراکی بین این دو اثر وجود ندارد. همانطور که اشاره شده، این سریال در زمان دوره پهلوی و جنگ جهانی دوم روایت میشود. مدار صفر درجه جز سریالهای تلویزیونی بود و از شبکه اول سیما در اواسط دهه هشتاد پخش شد. این مجموعه 30 قسمت داشت و در یک فصل پخش شد. آغاز، انجام و پایانبندی مدار صفر درجه از دیدگاه مخاطبان بسیار تحسین شد.
بازیگرانی همچون شهاب حسینی، ناتالی متی، رویا تیموریان، مسعود رایگان، پییر داغر، لعیا زنگنه و آتنه فقیهنصیری جز هنرپیشگان اصلی سریال بودند. این مجموعه بخاطر زوج اصلی خود یعنی آقای حسینی و خانم متی بسیار مورد توجه قرار گرفت. داستان فیلم در زمان شروع جنگ جهانی دوم و تشکیل صهیونیزم اتفاق میافتد. در سریال داستان حبیب پارسا، دانشجوی رشته فلسفه در فرانسه را دنبال میکنیم که دل در گرو عشق دخترکی یهودی به نام سارا استروک میدهد. این زوج باید سختیهای زیادی را در دوره پرآشوب تاریخی جنگ جهانی دوم از سر بگذرانند.
خاتون از جمله برترین سریال های تاریخی ایرانی نمایش خانگی است که داستانی عاشقانه و ملتهب را روایت میکند. تینا پاکروان کارگردان و نویسنده سریال است که لوکیشن شمال ایران، خصوصا شهر رشت، را برای ساخت این سریال انتخاب کرد. خاتون پس از پخش با استقبالی کمنظیر روبهرو شد و اکنون جز پربینندهترین سریالهای ایرانی محسوب میشود. نگار جواهریان، اشکان خطیبی، میرسعیدمولویان، مهران مدیری، بابک حمیدیان، مهتاب ثروتی، رضا بهبودی و شبنم مقدمی از جمله هنرپیشگان اصلی این سریال هستند. همچنین زوج خانم جواهریان و آقای خطیبی بسیار مورد توجه مخاطبان قرار گرفت. سریال در زمان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم رخ میدهد.
شخصیت خاتون بسیار شجاع و کاریزماتیک است که در زمانهای که تفکر غالب زنان به سمت دیگری بود، متفاوت میبیند و فکر میکند. خاتون طی 23 قسمت پخش شد. داستان سریال درباره زنی نترس به نام خاتون از قوم بختیاری است که با یک نظامی به نام شیرزاد ازدواج کرده است اما زندگی وی در جریانات سیاسی تحتالشعاع قرار میگیرد.
سخن پایانی
در این مطلب چند عنوان از بهترین سریالهای تاریخی ایرانی را به شما معرفی کردیم. در لیست بالا میتوانید آثاری از مقطعهای مختلف تاریخی، تاریخ قرآن و تاریخ اسلام مشاهده نمایید. متاسفانه تا کنون سریال های تاریخی ایرانی هخامنشی ساخته نشدهاند و این حقیقتا باعث میشود تا آرزو کنیم از مقطعهای تاریخی ایران باستان و حتی گنج فردوسی، شاهنامه، روزی سریالهایی در تلویزیون و شبکه نمایش خانگی ببینیم. شما کدام سریال ایرانی تاریخی را بیشتر دوست دارید؟ جای کدام سریال در این لیست خالی است؟ لطفا ما را از نظرات ارزشمند خود باخبر کنید. از همراهی شما تا پایان مقاله متشکریم.
