-
فیلم Babygirl به کارگردانی هالینا رین، اثری است که با ترکیب ژانرهای درام، اروتیک و تریلر روانشناختی، مخاطب را به دنیای پیچیدهی روابط انسانی و کشمکشهای درونی شخصیتها میکشاند. این فیلم که در جشنوارهی ونیز ۲۰۲۴ به نمایش درآمد، با استقبال نسبی منتقدان روبهرو شد و بازی نیکول کیدمن در نقش اصلی، تحسین گستردهای را برانگیخت. در نقد و بررسی فیلم بیبی گرل، به تحلیل ابعاد مختلف این اثر از جمله روایت، کارگردانی، بازیگری و پیامهای اجتماعی آن میپردازیم.
داستان حول محور رومی ماتیس (نیکول کیدمن)، مدیرعامل موفق یک شرکت فناوری در نیویورک میچرخد که زندگی بهظاهر بینقصی دارد: همسری فرهیخته (آنتونیو باندراس)، دو دختر و موقعیت اجتماعی ممتاز. اما این تصویر ایدهآل، پوششی است بر خلأ عاطفی و نارضایتی جنسی او از همسرش. ورود ساموئل (هریس دیکینسون)، کارآموز جوان و جذاب، جرقهی رابطهای را میزند که مرزهای اخلاقی و حرفهای را زیر پا میگذارد. رومی که در محیط کار به عنوان زنی قدرتمند و کنترلگر شناخته میشود، در این رابطه به تدریج به موجودی مطیع و وابسته تبدیل میگردد.
این تقابل میان قدرت و ضعف، هستهی مرکزی فیلم را تشکیل میدهد. رابطهی رومی و ساموئل نهتنها یک عشق ممنوعه، بلکه بازی خطرناکی از سلطه و تسلیم است که به شکستن قواعد سازمانی و شخصی میانجامد. فیلم با نشان دادن این تضاد، پرسشهای عمیقی دربارهی هویت، رضایت و هزینههای موفقیت مطرح میکند.
هالینا رین، کارگردان هلندیتبار، با الهام از آثار کلاسیکی مانند چشمان کاملاً بسته (استنلی کوبریک) و جاذبه مرگبار، فضاسازی متناقضی خلق کرده است. صحنههای دفتر کار رومی با طراحی مینیمال و نورپردازی سرد، نماد دنیای بیروح و مکانیزهی اوست؛ در حالی که صحنههای خاص با ساموئل، با رنگهای گرم و حرکات دوربین روان، شور و هراس نهفته در این رابطه را نمایان میسازند.
رین همچنین از نمادها هوشمندانه استفاده میکند؛ برای مثال، صحنهای که رومی در مقابل آینه، تصویر محو شدهی خود را میبیند، استعارهای از از دست دادن هویت در پی تسلیم شدن به امیال است. موسیقی متن فیلم نیز با ترکیب ملودیهای آرام و صداهای خشن، اضطراب درونی شخصیتها را تشدید میکند.
نیکول کیدمن با ایفای نقش رومی، یکی از به یاد ماندنیترین اجراهای حرفهای خود را ارائه میدهد. او با ظرافت بینظیری، گذار از زنی مقتدر به موجودی آسیبپذیر و تشنهی تایید را به تصویر میکشد. صحنههایی که در آنها رومی میان احساس گناه و لذت سرگردان است، با حرکات ریز چهره و زبان بدن کیدمن، به شدت باورپذیر میشوند.
هریس دیکینسون نیز در نقش ساموئل، ترکیبی از معصومیت و مکاری را نمایش میدهد. دیالوگهای کوتاه و نگاههای معنادار او، حس خطر را حتی در سکوت القا میکند. ارتباط بین این دو بازیگر، یکی از نقاط قوت فیلم است و رابطهی پیچیدهی آنها را عمق میبخشد.
Babygirl فراتر از یک درام عاشقانه، نقدی تیزبینانه بر ساختارهای قدرت در محیطهای کاری و روابط جنسیتی است. فیلم نشان میدهد چگونه سلطهگری میتواند در قالب حمایت یا عشق پنهان شود و چگونه زنان در موقعیتهای رهبری، مجبور به مبارزه با کلیشههای جنسیتی هستند.
رومی به عنوان نماد زنی موفق، درگیر تضادی عمیق است: از یک سو، باید تصویر یک رهبر بی عیب را حفظ کند، و از سوی دیگر، نمیتواند امیال سرکوبشدهی خود را نادیده بگیرد. این تقابل، بازتابی از فشارهای اجتماعی بر زنان در جوامع مدرن است که انتظار دارند همزمان قوی و زنانه باشند.
همچنین، فیلم به موضوع رضایت در روابط میپردازد. رابطهی رومی و ساموئل، هرچند مبتنی بر رضایت دوطرفه به نظر میرسد، اما همواره تحت تاثیر عدم تعادل قدرت قرار دارد. این مسئله، پرسشهای اخلاقی پیچیدهای را دربارهی مرزهای رضایت واقعی مطرح میکند.
با وجود نقاط قوت، Babygirl خالی از ایراد نیست. برخی صحنههای میانی، به ویژه تمرکز بیش از حد بر تمرینات پیلاتس یا جلسات بوتاکس رومی، به کلیشههای رایج دربارهی زنان میانسال در سینما دامن میزنند. همچنین، شخصیتهای فرعی مانند همسر رومی (آنتونیو باندراس) یا دوستانش، به اندازهی کافی توسعه نمییابند و نقش آنها در پیشبرد داستان کمرنگ است.
پایان بندی باز فیلم نیز برای برخی مخاطبان نامطلوب است. در حالی که رین تلاش میکند از الگوهای مرسوم تریلرهای عاشقانه فاصله بگیرد، این انتخاب ممکن است بینندگان را با حس عدم قطعیت رها کند.
Babygirl در متاکریتیک امتیاز ۸۱ از ۱۰۰ و در راتن تومیتوز ۷۶٪ دریافت کرده است. منتقدانی مانند اوون گیلبرمن (ورایتی) این فیلم را نگاهی مدرن به تمایلات انسانی، توصیف کردهاند؛ در حالی که پیتر بردشاو (گاردین) آن را گمراهکننده و فاقد عمق روانشناختی میداند.
جایزهی بهترین بازیگر زن جشنوارهی ونیز برای نیکول کیدمن، نشاندهندهی تاثیرگذاری اجرای اوست. با این حال، برخی منتقدان معتقدند فیلم به دلیل تمرکز بیش از حد بر صحنههای اروتیک، از کاوش عمیقتر در مسائل مطرحشده بازمانده است.
سخن پایانی، اثری جسورانه با پیامهای جهانیBabygirl فیلمی است که با جسارت، تاریکترین زوایای روابط انسانی را میکاود. هرچند ضعفهایی در روایت و شخصیتپردازی دارد، اما بازی خیرهکنندهی نیکول کیدمن و کارگردانی هوشمندانهی هالینا رین، آن را به تجربهای سینمایی تبدیل میکند که مدتها در ذهن مخاطب باقی میماند. این اثر نه تنها برای علاقهمندان به درامهای روانشناختی جذاب است، بلکه به عنوان مبنایی برای بحث دربارهی قدرت، جنسیت و اخلاق در عصر مدرن عمل میکند.
برای جامعهی ایرانی که با چالشهای مشابهی در تعادل سنت و مدرنیته روبهروست، Babygirl میتواند دریچهای برای گفتوگو دربارهی فشارهای پنهان بر زنان در موقعیتهای قدرت باشد. در نهایت، این فیلم یادآوری میکند که حتی موفقترین افراد نیز ممکن است در پشت نقاب کمال، با تناقضهای ویرانگر دست و پنجه نرم كنند.
