نقدهای سریال مرد شنی

• − فیلمنامه
• + بازیگری

این‌که خیلی از بهترین ایده‌های «سندمن» یادآور داستانی هستند که قبلاً گفته شده، به نفعش نیست. این‌که سریال به‌طرز غافلگیرکننده‌ای از رفتن به سمت صحنه‌های واقعاً دل‌خراش می‌ترسد هم کمکی نمی‌کند. از نظر تصویرهای خشونت‌آمیز، این باید سریالی کاملاً بزرگسالانه باشد، اما انگار برای جذب مخاطبان بیشتر، ملایم‌ترش کرده‌اند؛ درست مثل خیلی از محصولاتی که در عصر محتوا ساخته می‌شوند. پس چه چیزی در «سندمن» خوب از آب درمی‌آید؟ استوریج بعد از شروعی کمی نامطمئن در اوایل فصل، کم‌کم خوب در نقشش جا می‌افتد.

• + بازیگری

«سندمن» نتفلیکس بی‌نقص نیست. اما، واقعاً، خیلی خیلی بیشتر از چیزی است که فکر می‌کردم نصیبم شود. طرفدارهای نسخه‌ی اصلی حتماً نکته‌هایی برای ایرادگرفتن پیدا می‌کنند—و انصافاً تغییرهای نسبتاً مهمی هم در مقایسه با منبع اصلی داده شده—اما جانِ داستان کمیک‌ها اینجاست. خیلی از صحنه‌ها انگار مستقیم از دلِ شماره‌های مشخصی از کمیک بیرون آمده‌اند و گروه بازیگران فوق‌العاده هم حتی عجیب‌وغریب‌ترین پیچ‌وخم‌های داستان را با آغوش باز می‌پذیرند.

• − شخصیت‌پردازی

این نسخه خیلی به کمیک وفادار است و همه‌ی بخش‌های خوبش را دارد؛ پس دست‌کم اقتباس نسبتاً خوبی از آن داستان است، چون، باز هم می‌گویم، خود داستان هم خوب است. اما تبدیلش به نسخه‌ای لایو‌اکشن چیز تازه‌ای درباره‌ی مورفئوس و خواهر و برادرهایش، نگاه‌های متغیرشان به زندگی فانی‌ها یا این‌که چرا باید این ماجرا را به‌جای خواندن، تماشا کنیم، به ما نشان نمی‌دهد.

• − ریتم
• − شخصیت‌پردازی

تصویری که «سندمن» از شخصیتش ارائه می‌دهد، به‌اندازه‌ی هر محصول دیگری که الگوریتم نتفلیکس تولید می‌کند، کلیشه‌ای و فرمولی است. سریال آن‌قدر زود به‌سمت نسخه‌ای مهربان‌تر و دل‌چسب‌تر از شخصیت اصلی‌اش می‌رود که تغییر او اول به شکلی عجیب بی‌وزن به نظر می‌رسد و در نهایت از نظر عاطفی توخالی از آب درمی‌آید؛ چیزی گذرا که با روشن‌شدن هوا محو می‌شود، یا شاید نمونه‌ی دیگری از یک مجموعه‌ی محبوب که در صف نتفلیکس گم شده است.

• − فیلمنامه
• − شخصیت‌پردازی
• − بازیگری
• − جلوه‌های بصری

در مجموع، حاصل کار آن‌قدر آشفته و ناهماهنگ است و شخصیت‌ها و ماجراهای برگرفته از کمیک هم چیز چندانی به روایت روی پرده اضافه نمی‌کنند که دلایل اقتباس از «سندمن» هیچ‌وقت از دلایلِ انجام‌ندادنش بیشتر نمی‌شود. ... بازی‌های نه‌چندان محکم و لهجه‌های متغیر بازیگران نقش‌های فرعی، با جلوه‌های ویژه‌ی ناامیدکننده‌ای جور درمی‌آیند که نه خلاقیت چندانی دارند و نه چندان پرزرق‌وبرق‌اند.

• + فیلم‌برداری
• + بازیگری
• − شخصیت‌پردازی
• − فیلمنامه

«سندمن» از نظر بصری چشمگیر است. گروهی از بازیگران خوب، از جمله Joely Richardson، Charles Dance و Stephen Fry، در طول سریال می‌آیند و می‌روند. David Thewlis هم در نقش بیماری روانی که از آسایشگاه فرار کرده، به‌خصوص خوب ظاهر می‌شود. با این حال، شخصیت‌پردازی سریال همچنان در حد یک کمیک‌بوک سطحی است و همه‌جا اتفاق‌هایی می‌افتد که فقط برای پیش بردن داستان جور شده‌اند. «سندمن» رؤیای فراتر رفتن از خودش را دارد، اما با این حال هنوز هم سریال خوبی است.

• − فیلمنامه
• − شخصیت‌پردازی

آن‌قدر سرگرمِ وسوسه‌کردن مخاطب با این شخصیت و آن قلمرو می‌شود که یادش می‌رود خط رواییِ گیرا و منسجمی بسازد. قوس رواییِ مشخصی هم برای شخصیت اصلی‌اش نمی‌پروراند و برای پیش‌بردن ماجرا به منطق گیج‌کننده‌ی خواب‌وخیال پناه می‌برد. تماشای «سندمن» سخت و طاقت‌فرسا نیست، اما چون نه قلبی تپنده دارد و نه ذهنی متمرکز، به‌راحتی از یاد می‌رود.

• + ریتم
• + فیلمنامه

این فصل داستانش را موجز و حساب‌شده پیش می‌برد (هیچ‌کدام از قسمت‌ها بیش از ۵۴ دقیقه نیست) و ساختار روایی هوشمندانه‌ای دارد. ... با شتاب کافی برای پیش‌بردن داستان و پشتوانه‌ی جهان داستانیِ گایمن که مدام پیچیده‌تر می‌شود، «سندمن» نتفلیکس بارها و بارها ثابت می‌کند که بودنش بی‌دلیل نیست و ظرفیت روایت داستان‌های بسیار بیشتری را هم دارد.

فصل اول این اقتباس نتفلیکس به منبع اصلی بسیار وفادار است؛ از مشتری‌های هذیان‌زده‌ی رستوران‌ها گرفته تا همایش‌های «قاتلان زنجیره‌ای» (با بازیِ واژه‌های انگلیسیِ cereal و serial). سریال دنیای این کمیک تحسین‌شده را با جلوه‌های بصریِ بجا به قالب لایو اکشن درمی‌آورد. چندین ایراد هم دارد، اما وقتی این‌همه چیز را درست از کار درمی‌آورد، به‌راحتی می‌شود از ایرادهایش گذشت.

از بسیاری جهات، این ۱۰ قسمتی که حالا در نتفلیکس پخش می‌شوند، تا حد ممکن به کمیک‌های اولیه‌ی سندمنِ گیمن جان می‌دهند. از جهات دیگر، این مجموعه نشان می‌دهد چرا ساختنش این‌همه طول کشیده و چرا گاهی بهتر است داستان‌های بزرگ در همان قالب اولیه‌شان نمانند.