نقدهای سریال اوز

• ± فیلمنامه

انگار لوینسون و فونتانا تصمیم گرفته‌اند هر چیزی را که اجازه ندارند در تلویزیون‌های معمولی نشان بدهند، روی صفحه بیاورند. اما شکستن مرزها، Oz را بهتر یا واقع‌گرایانه‌تر از «Homicide» نمی‌کند. درواقع، این کار به قصه‌گویی لطمه می‌زند. یک چیز این است که برای ایجاد تأثیر دراماتیک، بیننده را شوکه کنید؛ یک چیز دیگر اینکه آن‌قدر بترسانیدش که مدام نگران باشد تصویر زننده‌ی بعدی که قرار است به چشمش بخورد چیست... اگر بتوانید از همه‌ی این‌ها بگذرید، Oz قصه‌های بسیار جالبی هم درباره‌ی زندگی در یک زندان فوق‌امنیتیِ امروزی تعریف می‌کند؛ قصه‌هایی که با آنچه معمولاً در فیلم‌های زندان یا سریال‌های پلیسی می‌بینیم، تفاوت زیادی دارند. [۱۱ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. ۴۷]

• ± شخصیت‌پردازی
• − ریتم

مشکل، آدم‌ها هستند؛ شخصیت‌ها جالب‌اند، اما تقریباً همه‌چیز همین است. اینکه زنده می‌مانند یا می‌میرند، خشونت می‌بینند یا با آن‌ها منصفانه یا ناعادلانه رفتار می‌شود، همه آن‌قدر سریع پشت سر هم اتفاق می‌افتد که نمی‌دانی اصلاً باید چه برداشتی از آن داشته باشی... این ایراد مهمی است، هرچند در دو قسمت اول نشانه‌هایی هست که شاید با پیش‌رفتن سریال برطرف شود. اگر این مشکل برطرف شود و سریال آن‌قدر برایم جذاب باشد که به تماشایش ادامه بدهم، شاید علاقه‌ام به آن به عشق تبدیل شود. [۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. ۱۰۶]

• − شخصیت‌پردازی

منحصربه‌فرد بودن و سبک چشمگیر «اوز» برای این‌که اینجا بی‌قیدوشرط تأییدش کنیم کافی نیست؛ دو قسمت اولی که فونتانا نوشته، حسابی دلگیرند: نه نوری در انتهای تونل هست و نه حتی تونلی. در این قسمت‌ها هیچ شخصیت محوری‌ای هم نیست که دوستش داشته باشیم یا طرفش را بگیریم... از قبل بدانید که «اوز» بی‌تردید خشن‌ترین سریال تلویزیون است و صریح‌ترین صحنه‌های جنسی را دارد. در مقایسه، «اوز» کاری می‌کند که «NYPD Blue» شبکه‌ی ABC از نظر ظاهر و صدا شبیه بارنیِ رقصان به نظر برسد. [۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. F2]

• − فیلمنامه
• − محتوا و پیام فیلم
• ± بازیگری

در کل، Oz دستاوردی فوق‌العاده است؛ تلاشی که گاهی زمخت و گاهی ظریف از کار درمی‌آید و می‌خواهد مرزهای درام‌های یک‌ساعته را گسترش دهد. اگر سریال بیش از حد به کلیشه‌های فیلم‌های زندان تکیه نکند، موضوع رستگاری را در مرکز توجه نگه دارد و به گروه بازیگری قدرتمندش مجال بیشتری بدهد، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین آثاری تبدیل شود که تا به حال از تلویزیون آمریکا پخش شده‌اند. [۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. ۲۹]

در تابستانی خفه‌کننده که تلویزیون مدام همان چیزهای همیشگی را پخش می‌کرد، «اوز» شبکهٔ HBO مثل آب یخ‌پاشیدن به صورت آدم است؛ لگدی توی شکم، سفری هیجان‌انگیز، فرساینده، هولناک و مسحورکننده به جهنم که در زندان فوق‌امنیتی اوسوالد می‌گذرد... برای بزرگسالانی که خودشان انتخاب می‌کنند به جهنم بروند و (تقریباً) برگردند، «اوز» تقریباً از قدرتمندترین درام‌های تلویزیونی است. [۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۹۷]

• − فیلمنامه

اگر فونتانا دنبال واقع‌گراییِ بی‌پرده است، تمهیدِ بیش از حد نمایشیِ راویِ عجیب‌وغریب این هدف را تضعیف می‌کند: زندانی‌ای که از ویلچر استفاده می‌کند (هارولد پرینو) و فکرهایش را با لحنی تند رو به دوربین فریاد می‌زند. نمونه‌ای از حرف‌هایش: «آدم‌ها برای زنده‌ماندن می‌کشند. این حرف هم بیرون از زندان درست است، هم داخلش. اما دارم فکر می‌کنم چرا اینجا این‌قدر سخت می‌جنگیم تا زنده بمانیم.» [۱۱ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. 3D]

• + فیلمنامه
• + بازیگری
• + کارگردانی
• + طراحی صحنه

«Oz» خوب نوشته شده، بازی‌های خوبی دارد، خوب کارگردانی شده و کیفیت تولیدش هم بالاست... اما من دوستش ندارم. می‌گویند نگاهی واقع‌گرایانه به زندگی در زندان دارد و من در جایگاهی نیستم که این را رد کنم؛ هیچ‌وقت حبس نکشیده‌ام. «Oz» قطعاً بی‌پرده، خشن و تیره‌وتار است. تماشایش هم ناخوشایند است. چیزی که تا این حد یکسره تاریک و ناخوشایند است، اصلاً چه جنبه‌ی سرگرم‌کننده‌ای دارد؟ [۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. C01]

اینجا با محتوای بزرگسالانه‌ی واقعاً سنگینی طرفیم: از تفتیش‌های بدنی که با برهنه‌کردن همراه‌اند و بی‌پرده نشان داده می‌شوند، تا داغ‌کردن نشان روی بدن آدم‌ها، خشونت بی‌رحمانه و زبانی که شبکه‌های سراسری حتی فکر پخشش را هم نکرده‌اند. اما این فقط اطلاع‌رسانی است، نه هشدار؛ چون این سریال درام از تام فونتانا، خالق صاحب‌سبک تلویزیونی («Homicide»، «St. Elsewhere»)، به همان اندازه که بی‌پرده است، تأثیر دراماتیک نیرومندی هم دارد. [۱۱ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. B47]

«اوز»، نخستین سریال درامی که شبکه‌ی Home Box Office تولید کرده، اثری پرقدرت است. احتمالاً استانداردهای کیفی درام تلویزیونی را به همان اندازه بالا می‌برد که مجموعه‌ی استادانه‌ی The Larry Sanders Show مرزهای سریال‌های کمدی تلویزیونی را گسترش داد. [۹ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. C01]

• − شخصیت‌پردازی

این سریال بی‌تردید شوک‌آور است؛ انگار Scared Straight! مخصوص بزرگسالان باشد. اما با همه زرق‌وبرق فنی و محتوای تکان‌دهنده‌اش، اوز از پس یک مشکل اساسی برنمی‌آید: تقریباً محال است به شخصیت‌ها اهمیت بدهیم. [۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۷، ص. E1]