کالبدشکافی فاجعه هیسل ۱۹۸۵؛ آمار قربانیان و درسهایی که تاریخ فوتبال فراموش نکرد
-
فیلم Heysel 85 بهانهای شد تا بار دیگر پرونده سیاه فاجعه ورزشگاه هیسل در بروکسل باز شود. این حادثه که به عنوان «تاریکترین ساعت در تاریخ رقابتهای یوفا» شناخته میشود، نهتنها دنیای فوتبال را تغییر داد، بلکه به یک نقطه عطف سیاسی در روابط بریتانیا و اروپا تبدیل شد. در این گزارش، آمار دقیق و حقایق مربوط به این فاجعه که در فیلم نیز به آنها استناد شده، بررسی میشود.
آمار دقیق قربانیان و مجروحان در ۲۹ می ۱۹۸۵، حدود یک ساعت قبل از شروع بازی فینال، هواداران لیورپول با شکستن حصارها به سمت بخش Z (جایگاه هواداران یوونتوس) یورش بردند. فشار جمعیت باعث شد دیوار بتنی ورزشگاه فرسوده هیسل فرو بریزد. در این فاجعه ۳۹ نفر جان خود را از دست دادند و بیش از ۶۰۰ نفر مجروح شدند. جزئیات قربانیان به شرح زیر است:
۳۲ نفر از اتباع ایتالیا (هواداران یوونتوس).
۴ نفر بلژیکی.
۲ نفر فرانسوی.
۱ نفر از ایرلند شمالی.
جوانترین قربانی این حادثه تنها ۱۰ سال و پیرترین آنها ۷۱ سال داشت. نکته تکاندهنده این بود که علیرغم انباشته شدن اجساد در راهروهای ورزشگاه، بازی فینال برگزار شد و یوونتوس با تک گل میشل پلاتینی از روی نقطه پنالتی پیروز شد؛ تصمیمی که در فیلم به عنوان یک «قساوت سیاسی برای جلوگیری از شورش بیشتر» به تصویر کشیده شده است.
پیامدهای سنگین برای فوتبال انگلستان پس از این فاجعه، با فشار مارگارت تاچر (نخستوزیر وقت بریتانیا)، یوفا تصمیمات بیسابقهای گرفت:
محرومیت ۵ ساله: تمام باشگاههای انگلیسی به مدت ۵ سال از حضور در رقابتهای اروپایی محروم شدند.
محرومیت مضاعف لیورپول: باشگاه لیورپول به مدت ۶ سال (یک سال بیشتر) محروم شد.
محاکمه هواداران: پس از تحقیقات گسترده، ۱۴ هوادار لیورپول به جرم قتل غیرعمد به ۳ سال زندان محکوم شدند.
این حادثه باعث شد تا استانداردهای ایمنی ورزشگاهها در سراسر جهان تغییر کند. ورزشگاه هیسل که در سال ۱۹۳۰ ساخته شده بود، به دلیل نگهداری ضعیف و دیوارهای فرسوده، عملاً به یک تله مرگ تبدیل شده بود. فیلم میهای به خوبی نشان میدهد که چگونه هشدارها درباره وضعیت ورزشگاه از قبل داده شده بود، اما حرص و طمع مسئولان برای کسب درآمد از بلیتفروشی، مانع از اقدام پیشگیرانه شد.