نامه‌های زرد برلین را تکان داد؛ پیروزی دراماتیک ایلکر چاتاک در قلب آلمان

هفتاد و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم برلین با پیروزی خیره‌کننده فیلم «نامه‌های زرد» (Yellow Letters) به کارگردانی ایلکر چاتاک به پایان رسید. این فیلم که به عنوان یکی از بخت‌های اصلی خرس طلایی شناخته می‌شد، داستانی تکان‌دهنده از «دریا» (با بازی اوزگو نامال) و «عزیز» (با بازی تانسو بیچر)، دو هنرمند تئاتر ترکیه‌ای را روایت می‌کند که به دلیل آزار و اذیت‌های سیاسی از سوی دولت مستبد ترکیه، شغل و زندگی خود را از دست می‌دهند.

پیام سیاسی ویم وندرس و هیئت داوران

انتخاب این فیلم توسط هیئت داوران به ریاست ویم وندرس، پاسخی قاطع به انتقادات روزهای اخیر بود. وندرس که پیش‌تر گفته بود فیلمسازان باید «از سیاست دوری کنند»، هنگام اهدای جایزه خرس طلایی، فیلم چاتاک را «درامِ تقابل زبان سیاسی توتالیتاریسم در برابر زبان همدلانه‌ی سینما» نامید. نکته‌ی ظریف و هوشمندانه‌ی فیلم چاتاک این است که اگرچه داستان در آنکارا و استانبول می‌گذرد، اما تماماً در آلمان فیلم‌برداری شده و کارگردان هیچ تلاشی برای پنهان کردن این موضوع نکرده است؛ پیامی نمادین که هشدار می‌دهد آنچه در آنکارا رخ داده، می‌تواند در برلین نیز تکرار شود. ایلکر چاتاک با این جایزه، پس از فاتح آکین (در سال ۲۰۰۴)، اولین کارگردان آلمانی ترک‌تبار است که موفق به کسب مهم‌ترین جایزه برلیناله می‌شود.

برلیناله؛ سکوی اعتراضات جهانی

مراسم اختتامیه تحت تأثیر سخنرانی‌های سیاسی تندی قرار داشت. تریشیا تاتل، مدیر جشنواره، در ابتدای مراسم پذیرفت که این دوره «پر از تنش و شکاف» بوده است. بسیاری از فیلمسازان از صحنه برای محکوم کردن اقدامات نظامی در خاورمیانه و حمایت از فلسطین استفاده کردند. امین آلپر، کارگردان برجسته ترکیه‌ای که با فیلم «نجات» (Salvation) جایزه بزرگ هیئت داوران (خرس نقره‌ای) را از آن خود کرد، در سخنرانی پرشوری با مردم فلسطین، ایران و کردستان ابراز همبستگی کرد و گفت: «مردم ایران که تحت استبداد رنج می‌برید، شما تنها نیستید.» این حجم از بیانیه‌های سیاسی، برلیناله ۲۰۲۶ را به یکی از ملتهب‌ترین دوره‌های تاریخ سینما تبدیل کرد که در آن مرز میان هنر و کنشگری به کلی از بین رفته بود.