کوهنوردی و صخرهنوردی از جمله فعالیتهای شدید و چالشبرانگیزی است که نه تنها نیازمند قدرت بدنی فوقالعاده است، بلکه از افراد میطلبد تا با روحیهای مقاوم و استقامت در برابر سختیها مواجه شوند. این رشتهها بهدلیل جذابیتهای خاص خود در سینما نیز جایگاه ویژهای پیدا کردهاند و فیلمهایی که به این موضوع پرداختهاند، همواره بر جنبههای انسانی، فیزیکی و روانی این فعالیتها تأکید دارند. این فیلمهای هیجان انگیز بسیار تاثیرگذار هستند و طرفداران زیادی دارند.
در این آثار، داستانها معمولاً حول محور چالشهای کوهستانی و خطراتی که برای رسیدن به قلهها یا صعود به دنیای ناشناخته وجود دارد میچرخد. یکی از این فیلمها، «قله» (The Summit) است که در سال 2012 ساخته شده و روایتگر داستان واقعی صعود مرگبار گروهی از کوهنوردان به کوه نانگا پاربات در پاکستان است. این فیلم بهخوبی نشان میدهد که کوهنوردی چگونه میتواند مرزهای تحمل انسان را به چالش بکشد.
«اورست» (Everest) محصول 2015، یکی دیگر از فیلمهایی است که بر اساس رویدادهای واقعی ساخته شده و داستان تلاش گروهی از کوهنوردان برای صعود به قله اورست در شرایط سخت و طوفانی را روایت میکند. این فیلم با فضاسازی فوقالعاده و تأکید بر مخاطرات طبیعی، بیرحمی طبیعت و اهمیت تصمیمات انسانی در موقعیتهای بحرانی را به نمایش میگذارد.
در برخی از این فیلمها، نه تنها تلاشهای فیزیکی بلکه تضادهای درونی شخصیتها نیز بهخوبی بررسی میشود. فیلم «صعود آزاد» (Free Solo) ساخته 2018، یکی از بهترین نمونهها در این زمینه است که داستان تلاش الکس هانولد را برای صعود به دیوار صخرهای الکاپیتان در یوسمیت را به تصویر میکشد. این مستند از تماشاگران میخواهد تا بهطور کامل در مسیر ذهنی یک کوهنورد قهرمان قرار بگیرند، در حالی که او بهتنهایی در مقابل خطرات طبیعی و روانی مقاومت میکند.
این آثار بهوضوح نشان میدهند که کوهنوردی بهعنوان یک تجربه انسانی، علاوه بر قدرت فیزیکی نیازمند ذهنی قوی و توان مقابله با بحرانهای غیرمنتظره است. در بسیاری از این فیلمها، کاراکترها بهطور مستمر با بحرانهای روانی و فیزیکی دست و پنجه نرم میکنند که نمایانگر استقامت انسان در مواجهه با سختیهای بیپایان زندگی است. این بحرانها نهفقط در جبهههای بیرونی، بلکه در درون شخصیتها نیز اتفاق میافتند، که باعث میشود تماشاگران بیشتر با شخصیتهای داستان همذاتپنداری کنند.
البته در کنار ماجراهای بزرگ و تحسینبرانگیز این ژانر، یک ویژگی دیگر هم قابل توجه است: تنوع در نوع کوهنوردی و صخرهنوردی که در این فیلمها به نمایش در میآید. از صعودهای بیسیم و بدون ابزار مانند فیلم «آزاد» گرفته تا استفاده از ابزارهای پیچیده و کار تیمی در صعود به قلههای مرتفع که در فیلمهایی چون «اورست» (Everest) دیده میشود، همگی نشاندهنده گستردگی و پیچیدگی این ورزشها هستند.
در پایان، فیلمهایی چون «قله» (The Summit)، «127 ساعت» (127 Hours)، و «لمس کردن خلاء» (Touching the Void) بهخوبی این ژانر را نمایش دادهاند و برای علاقمندان به کوهنوردی و صخرهنوردی، بهعنوان آثار برجستهای شناخته میشوند. این فیلمها بهخوبی جذابیتهای این ورزشها را به تصویر میکشند و چالشهایی که انسانها در هنگام مواجهه با قلهها و کوههای عظیم تجربه میکنند، به نمایش میگذارند.
